Tag Archives: Tekst Mart van Zwam

De eerste keer, weemoed en een flinke Wham!

img_3505Terwijl de keuken gevuld was met enkele restanten vuile vaat, een trotse vader en een heerlijk mengsel van geuren hoorde ik het nieuws. Het nieuws dat George Michael was overleden.

langzaam smolten de fantasie en een jarenlang voorgeschotelde droom. Het verdween als sneeuw voor de zon. Er ontstond een beeld van een gesmolten super 8 filmbeeldje, inclusief het bijbehorende geluid. Verloren raakten de beelden van een blokhut, romantiek, verliefde stelletjes en de symphonie van gezelligheid, sneeuwballen gooien en warmte.

‘Waar was jij toen je hoorde dat..?’ is een mooi gezelschapsspel zonder kartonnen speelbord, pionnen en dobbelstenen maar wel met trieste ondertoon. De indrukwekkkende ondertoon van weemoed en verlangen. Je wilde niet geloven dat Elvis dood was. Of Bowie, Prince, leonard Cohen of Maurice White. Om er maar eens een paar te noemen.

Je wilt niet dat je helden sterven. Want helden zijn er voor altijd. Ze hebben het eeuwige leven. Net zoals de momenten dat je iets voor het eerst hoort of wanneer je iets voor de eerste keer doet. Een beetje trillend misschien, een VHS band de videorecorder inschuift? Je eerste liefde, je eerste brommer en auto, vakantie zonder ouders, zoenen en sex?

Aan alles komt een einde, omdat er ook een begin is. Kwestie van wet en wetmatigheid. Aan alles komt dus uiteindelijk een einde. Zelfs aan films als The Sound of Music, Home Alone en/of Gone with the wind. Aan gedichten en poëzie, ja zelfs aan het proces van doodgaan.

Als een mokerslag kan het komen, dat einde. Soms ingeleid door een zin als ‘Frankly my dear, i don’t gave a damn’. Soms in stilte. Of als een onverwachte Wham!

 

Beledigingen, een Twitteraar en een Schoorsteenpiet

GootsteenDe New York Times publiceert twee pagina’s vol met beledigingen die Trump maakte. Dat zal vast een collectors item worden. Misschien zullen leerkrachten die pagina’s ook gaan bewaren. Leuk en interessant voor maatschappijleer of een extra ingelaste les om het pesten tegen te gaan? Ik weet eigenlijk niet of het vak maatschappijleer nog wel bestaat? Goeie vraag, die zoeken we op.

Ik kreeg gisteren een email dat ik een nieuwe volger op Twitter erbij heb. De naam zal ik maar niet noemen, is ook niet relevant. Snel keek ik naar de laatste tweet die hij, het was een hij, de wereld instuurde. “Youri Mulder net z’n pa, slap gelul met weinig inhoud.” De punt achter die laatste d en als einde van de zin heb ik zelf maar even geschreven. Ik dacht direct: als dit het is wat je schrijft over iemand dan volg ik je uiteraard niet terug. Zinloos, zonde van de energie, negeren.

Maar het triggerde allemaal wel, de beledigingen van Trump en zo’n voorbeeld van inhoudsloos beledigen van. Het geeft te denken aan wat ‘we’ aan het doen zijn, over het waarom en hoe het toch kan dat ‘we’ af en toe zo lijken te zijn doorgeslagen.

Het gedoe over Zwarte Piet, toch een grappig karakter en figuur, heb ik gisteren maar even aan me voorbij laten gaan. Ik vind het moedig van RTL en een stap in de goede en juiste richting. Een Schoorsteenpiet, met vegen op zijn of haar gezicht vind ik best passen. Ik hoop dat de beroepsvereniging van schoorsteenvegers ermee kan leven anders begint het gezeik weer van voren af aan. Sorry, mijn excuses voor het woord ‘gezeik’. Het was echt niet mijn bedoeling. Het ontglipte me. Zal wel door die Twitteraar met de naam ‘Jurgen’ komen.

Gisterenavond er nog maar snel even een foto van gemaakt. Net na het eten van heerlijk en sappig fruit. Het lag er zo maar, die vorm. Het bleef achter. Misschien om me te roepen, me te wijzen op de schoonheid der dingen. Als een soort antibiotica. Als een soort tegengif  voor beroerde energie en gescheld.

Vond ik ook best grappig. Zo’n gootsteen en de krassen in het metaal. Moest direct denken aan Trump, aan alle beledigingen, en tirades en onze deels doorgeschoten wereld. En oh ja, ik dacht ook even aan die Twitteraar Jurgen. Zijn Tweets stroomden direct richting riool.

Mooie dinsdag.

 

Herfst, winter en De Avonden

WinterEr is kritiek op het vastgoedbedrijf van het Vaticaan. Het blijkt dat die een pand hebben verhuurd aan de Amerikaanse winkelketen Hard Rock Cafe. Niet echt wereldschokkend nieuws, maar als beeld wel een contrast. Het pand is op de Via della Concilliazione, in het pand zat ooit een Katholieke boekhandel.

Niet dat ik ooit in Rome ben geweest, wil uiteraard wel en het staat ook echt hoog in de rancking van mijn interne verlanglijstje van nog te bezoeken plaatsen en landen. Samen met dingen te ondernemen en ervaringen op te doen op allerlei vlakken en gebieden. Zo’n intern lijstje, in jezelf dus, kan ik iedereen van harte aanbevelen.

Het voordeel van zo’n lijstje is dat niemand anders precies weet wat er op staat. Niemand anders kan er ook bij om het te lezen, ook zo’n groot pluspunt en je kunt er rustig op los fantaseren. En dat laatste kan zeer prikkelend werken. Het zijn prikkels voor de Ziel, zoals champagne als bruisende brandstof voor levensgeluk kan zijn.

Mmmm, las net dat De Avonden van Gerard Reve uiteindelijk, zou eens tijd worden, in het Engels gaat verschijnen. Het zou eens tijd worden. Daar heeft de wereld 69 jaar op moeten wachten.

Volgens Herman Koch, toch ook niet de eerste de beste, zou De Avonden, mits in de jaren vijftig in het Engels verschenen net zo’n klassieker zijn geworden als ‘On the road’ en ‘Catcher in the Rye’.

Heb je ze al genoteerd? Voor op je interne lijstje?

De Avonden. Ze zijn al aardig in lengte toegenomen. De winter laat nog wel even op zich wachten, we zitten eerst nog volop in de herfst. Maar straks komt de Winter als vanzelf. Omdat het de bedoeling is en afgesproken.

Heb de winter gisteren maar beeldend met de herfst verbonden. Zie foto. Herfstblad op ijs. Oftewel ‘Autumn Leaf on Ice’.

Mooie maandag.

 

 

Woestijnstof, kriskras reizen en duizend en een nacht

Duizend en een nachtHet is deze dagen best lastig het koppie er bij te houden. Gisteren moest ik echt diep nadenken. Want hoe zat het nu ook alweer? Was er niet iets met een verdreven Sjah? En zijn vrouw die schoenen verzamelde als ware het suikerzakjes? En dan was er nog die Komeini en het afschaffen van het meerpartijenstelsel? En was er niet zoiets als het land Irak gekoppeld aan een enthousiaste uitroep: “Lady’s and Gentlemen, we’ve got him”..?

Best verwarrend allemaal. Gelukkig kwam er gisteren een positief en ander geluid. De elektrische bussen komen er aan. Lanzaam. Dat dan weer wel. Weg met die ouderwetse en slecht voor het milieu zijnde fossiele brandstofmotoren. De Koning is dood, lang leve de Koning!

Qua geluid en herrie zal het straks in de stad ook wel rustiger worden. Een nadeel zal zijn dat je de stadsbussen niet meer zo goed hoort aankomen, maar daar zullen ze straks wel weer snel iets op vinden.

Reizend door de ochtendkrant bleef ik al direct steken bij en op de voorpagina. ‘Op naar Litouwen’ stond er gedrukt. Had te maken met 60 duizend vluchtelingen die maanden in Griekenland vastzaten en nu doorstromen naar Litouwen. Er net onder zagen mijn ogen een advertentie dat ging over ‘Kras Kortingsdagen’ en ‘Korting op alle reizen’. Niet alleen morbide maar gewoon een slecht gekozen combinatie van plaatsing.

Reizen en je weg vinden in al die ingewikkelde en verwarrende informatie is af en toe een kunst. Soms is het lastig om het kaf van het koren te scheiden of nog toepasselijker te onthouden waar het nu in essentie allemaal om draait of gaat.

Aladin kwam plotseling in gedachten voorbij. Had vast te maken met reizen, woestijnen en oplaaiend stof. Aladin en zijn lamp. Zittend op een vliegend tapijt. Voor even wilde ik Aladin zijn. Even weg van al die vechtende partijen en reizend door de fantasie. Reizend door de wonderlijk mooie vertellingen van Duizend-en-een-nacht.

Mooie woensdag.

 

De slag om Mosul, een politiek leider en Hypatia of Alexandria

AgoraDe slag om Mosul is begonnen. Het klinkt als een zin, of hoofdstuk in een spannend jongensboek. De Iraakse premier heeft het bekend gemaakt. Hij verscheen op de televisie, in uniform en geflankeerd door zijn militaire adviseurs.

De slag zou weleens weken of maanden kunnen gaan duren. De VN verwachte dat er een stroom op gang komt van een miljoen vluchtelingen. “Als God het wil zullen we winnen”. Bijzonder dat God er bij een slag zo vaak wordt bijgehaald. Of gesleept. Maar dat klinkt wat negatief.

God. Tja. Ik ben niet zo van de goden of een God. Ben zelf meer van de vrijheid, het gevoel laten spreken, toetsen aan het geweten en iets goeds doen zonder agenda, belang of winstoogmerk. Om maar eens wat voorbeelden te noemen. Niet dat dat allemaal zo makkelijk is, maar ik doe mijn best en leer steeds bij.

Was ik gisteren nog in de ban van de film Lady in the Van, even daarvoor zag ik de film Agora. Met Rachel Weisz in de hoofdrol. Niet zo goed of sterk acterend als Maggie Smith, maar je kunt niet alles hebben. Rachel speelde in een mooie maar doorsnee beeldenfilm.

Het onderwerp was wel de moeite waard. In het kort? Hypatia of Alexandria was de eerste vrouwelijke wiskundige. En filosofe. Ze onderwees leerlingen, gaf haar kennis en inzicht door en ging als vrouw met mannnen in debat. Er is niet veel bekend over haar, veel is er zoals in de film aangedikt of geromantiseerd. Wel is bekend dat ze aan stukken is gereten op een plein. Als gevolg van de (politieke) strijd tussen de Joden en de Christenen.

Het is tijd voor een vrouw als hoogste aanvoerder van Amerika. Of dat Hillary zou moeten zijn is nog maar de vraag. Het is tijd voor een vrouw als hoogste baas en aanvoerder van een nieuw te vormen kabinet in Nederland.

“Als God het wil”. Nee dus.

“En God schiep (gelukkig) de vrouw”, klinkt al beter.

“Sta op vrouwen en pak ons mannen bij de hand.”. Die voelt goed en lijkt hard nodig.

Mooie week en maandag.

 

Maggie Smith, een zonderling en een busje

The lady in the VanDe toetsen waren als kamers. D-majeur, C-mineur. Lichte en donkere kamers. In een huis. Het huis was de muziek. Aldus de ‘Lady in the Van’.

Ik viel er gisteren in, niet in het busje, maar in de film. Halverwege ergens. Behalve dat het verhaal echt was gebeurt en de vrouw in het busje nadrukkelijk heeft bestaan was het Engels om van te genieten.

Miss Mary Shepherd parkeerde op een dag een busje, besloot er niet meer weg te gaan en bleef vijftien jaar op de oprit van toneelschrijver Alan Bennett. Ze was zonderling, rook niet fris, was niet aardig en manipuleerde toneelschrijver Alan Bennett. Mary had zo haar eigen regels, trok zich van niemand iets aan. Leefde haar leven zoals ze het (be)leefde.

De film maakte op mij in ieder geval indruk. Niet alleen om de af en toe indrukwekkende woorden, de hillarische momenten of die van droevenis. Meer ga ik er niet over verklappen, laat ik er niet over los. Kijk zelf maar.

Ik vroeg me na afloop van de film af hoe groot het aantal ‘zonderlingen’ bij ons op straat nog gaat groeien met het oog op de aanstaande verkiezingen en een nieuw te vormen kabinet. Maart 2017 komt steeds dichterbij.

Maggie Smith. Een betere actrice konden ze er niet voor vragen. Maggie speelde briljant, vond ik dan. Droeg de film. En de sfeer was op en top Engels.

Hokjes, kaders, grenzen. Zelfs een cirkel houdt dat wat er zich in bevind in haar greep. Eenmaal los ervan is er die andere wereld. Die rijke en andere wereld. En de vrijheid!

Wanneer ik vandaag een zonderling tegenkom kijk ik zeker met andere ogen. Dankzij Maggie Smith, toneelschrijver Alan Bennett en niet te vergeten Miss Mary Shepherd…The Lady in the Van.

Mooie zonderlinge zondag.

 

Obesitas, Wall-E en EVE

Wall-EEven wat cijfers. Met z’n allen moeten we 50 miljoen kilo zien kwijt te raken. Een kwart van de Nederlanders brengt 8 1/2 uur per dag inactief door. Een viertal bariatrische chirurgen schreven dat en nog veel, véél meer in de Volkskrant. Genetische, gedrags en omgevingsfactoren kwamen voorbij. Evenals het aantal van 30 maagverkleiningen per week die ze uitvoeren. En het feit dat ze de vraag niet aankunnen.

Dat mensen aan kunnen komen van diëten wist ik niet. “Door afvallen verlaagd energieverbruik en zullen hormonen streven naar het eerdere te hoge gewicht.”.

Ik vond de woorden in de brief helder maar ook zeer zorgwekkend. Moest ook even denken aan Wall-E, dat kleine robotje dat alsmaar bezig was ‘onze’ rommel op te ruimen. En aan die laatste mensen die de onbewoonbaar geraakte Aarde waren ontvlucht en in hun stoelen het ruimteschip rondreisden. Op zoek naar vermaak en geprogrammeerde vertier. Ze kwamen niet meer in beweging. En uiteraard, vooral ook, dacht ik ook even aan Eve. Het zo mooi gevormde en uitdagende robotje.

Ik zie ze steeds vaker op straat, anno 2016. De mensen die zich voortbewegen op hun scootmobiel. Soms zijn ze op hoge leeftijd, Soms zijn er ook krukken aan boord. Af en toe kom ik een man in de supermarkt tegen, zicht en merkbaar een vaste klant want aan de kassa kennen ze hem, op zijn scootmobiel. Voor zich, in het mandje om spullen, boodschappen, in te vervoeren. Maar altijd met een scheepslading aan blikjes bier.

Ik mag er niks van vinden, of een oordeel over hebben. En vooral niet veroordelen. Maar als beschouwer voel ik me meer en meer een toeschouwer bij een ballet van obesitassers met een choreografie dat bedacht is door onder andere suiker en frisdrankproducenten.

Lijven die schommelen, vetlagen die trillen, over elkaar heen vallen als waren het rolmopsen of Michelin-mannetjes en vrouwtjes. Nee, oordelen of veroordelen is niet goed. Compassie voelt beter.

Zelf ben ik een kilootje of drie te zwaar. Die moeten er maar eens af. Nu!

Mooie zaterdag.

Zomertijd, peanuts en het relativeren

Charly-BrownVrolijke Zomertijd! Heb je de klok al verzet? De meeste klokken gaan tegenwoordig automatisch mee in het systeem dus dat scheelt gedoe en rompslomp of vergeten. Een enkele moet nog ouderwets met de hand dus die moet je, als je het al nog niet gedaan hebt nog maar even doen dan. Klaar? Gedaan?

Ik probeer me maar verre te houden van de discussie of het nu goed is of niet om het systeem van de zomertijd toe te passen. De een roept dit en die weer dat? Ik geloof niet dat ze of we daar uit komen. Iedereen zal wel een beetje gelijk hebben. Wat ik wel weet is dat er mensen, kinderen vooral, in meer of mindere mate last hebben van de aanpassing, verandering en het meegaan. Persoonlijk kom ik de eerste dagen wel zonder kleerscheuren door en geniet ik vooral van het licht. Het lentelicht. De groei, het naar buiten komen en gaan.

Vrolijk Pasen! Heb je de ontbijttafel al gedekt? Vier je het? Doe je eraan mee? Mijn herinneringen hebben ook een stem en die probeert me soms om Vrolijk Pasen ogenblikkelijk te corrigeren. Vrolijk Pasen word dan Zalig Pasen wanneer ik niet op mijn hoede ben en alert blijf. Restanten van een katholieke opvoeding en vooral school kunnen de boel nog wel eens proberen in de war te sturen. Zalig Pasen! Ik hoor het meneer Pastoor live en de Paus op de zwart-wit televisie nog verkondigen.

Gisteren werd ik iemand van “onder de rivieren genoemd”. Binnen een fractie van een seconde volgde er een, gelukkig lichte, interne opstand. Het trotse deel in mij corrigeerde ogenblikkelijk en ontkrachtte de stelligheid van het oordeel. Een ander deel trok en zoog als moeras. Ik hoorde toch bij hen of niet soms?

Af en toe is het lastig te bemerken dat ik boven de rivieren geboren en getogen ben maar het grootste deel van mijn leven nu al onder de rivieren woon en vertoef. Achteraf gezien dacht ik aan hokjes, onvrijheid, aanpassen, integratie en discriminatie. Terwijl het gedoe, de grenzen van rivieren en het in een hokje geplaatst worden in verhouding tot echt niks voorstelt. Peanuts. Het hokjesplaatsen was peanuts. Ik kon er wel om lachen. Ook om mijn interne gesteggel van de belanghebbenden.

Peanuts. De strip over groeistuipen was 50 jaar een gigantisch succes, verscheen in 2600 kranten en had ruim 355 miljoen mensen dagelijkse lezers. Dat zijn nog eens aantallen! Peanuts was invloedrijk en een strip die me leerde hoe te relativeren.

Fijne en mooie dagen.