Tag Archives: Rembrandt

Rembrandt, Lun Bo Lang en het mooiste licht

2017-06-15-6340-smallZachtjes klapperde het rolgordijn heen en weer. Met een snelheid die het meest weghad van slenteren. Of schuifelen op een tegeltje, dat kwam eigenlijk nog meer in de buurt.

Zachtjes viel ook het licht naar binnen. Bescheen wat het kon en streelde mijn arm die dwars over het bed lag. Enigzins moe en in combinatie met het einde van de dag dacht ik aan Rembrandt en het licht. Zag in gedachten beelden terug van een Chinese massa die zich stond te vergapen bij onze grootmeester. Moest glimlachen om het nieuws dat Rembrandt in China Lun Bo Lang wordt genoemd. Althans zo wordt zijn naam uitgesproken. Dat was even wennen maar het toverde wel een glimlach. Een glimlach vol in het licht en gevuld met liefdevolle herinneringen.

Rembrandt en zijn tijd: meesterwerken uit de Leiden Collectie

Zo heet de tentoonstelling. Rembrandt is in trek. Net als Mondriaan de laatste tijd weer erg ‘in’ is. Net als de Stijl en de rest van het onderwerp. Waar je gaat of staat struikel je erover. En terecht. Zelden was er een periode en energie die ons land en onze belevingswereld zoveel veranderde.

Op Facebook kwam ik foto’s tegen van het Gemeentemuseum in Den Haag alwaar een bekende Nederlandse kok mensen de smaak liet proeven van Mondriaan. Tijdens de workshop konden deelnemers ook hun eigen kunstwerkjes creëren. Met penseel en verf gingen ze aan de slag. Hun spoor in de tijd nalatend.

De geur van verf en gebruikte penselen. In een atelier waar het meestal toch niet zo opgeruimd is. Hoort ook niet echt. Een beetje kunstenaar moet er zijn of haar eigen regels hebben. En de vrijheid. Zonder kaders  en gedwongen toestanden. Om zich uit te leven. Om zich over te leveren aan dat wat is.

Vandaag maar eens ruiken aan de terpentine. De lucht ervan tot me nemen en me ondertussen blijven verbazen over dat licht. Dat op zondag altijd anders is dan op een doordeweekse dag. Dat anders schijnt op vierkanten dan op driehoeken. Zich anders gedraagt ten op zichte van ovalen en ronde romige vormen.

Rembrandt. Ik vind Lun Bo Lang prachtig en schilderachtig klinken. Zijdezacht. Als op een route naar de Oriënt met onderweg het mooiste licht.

 

 

Het licht, Rothko en Joost

Mart van ZwamNa een volle en drukke week waarin er van alles gebeurde liet het zonlicht me gisteren even zien waartoe zij in staat was. De wolken werkten mee op vrijwillige basis, zo leek het althans. Ze waren weg, tijdelijk verdwenen. Ze gaven ruimte en volop gelegenheid aan haar die ik zo graag zie. Aan haar die ik adoreer en de moeite waard vind. Aan haar, de speelsheid. De dansende, de golvende.

Best mooi om de blog mee te beginnen lijkt me. Ja, het was een drukke en volle week. Een plotselinge zelfmoord die erin hakte, het bericht van de komst van een heuse pepernotenwinkel. Een leegstaand pand opgemerkt van het inmiddels ter ziele gegane Schoenenreus dat gevuld is met te snel komende Kerstmannen. De ontwaarde pepernoten (zo snel?) in de plaatselijke supermarkt en de daaraan gekoppelde “zin in” die dat ontwikkelde. Superhenge en de nagolvende emoties vanwege de kleine roerloze Aylan. Kortom, het was me het weekje wel.

Kortom? Een onbereikbaar Centraal Station in Utrecht, het onderlopen van het VU, de dag van de scheiding die er gisteren kennelijk was, Wereld Suïcideprecentiedag. Gestopt emailverkeer, Helmut Schmidt (96) die met roken gestopt schijnt te zijn. De allereerste Nederlandse vrouwelijke militair, Marva  Francien de Zeeuw, die op haar drieënnegentigste is overleden?

Ik geloof dat ik zo best nog wel een uurtje zou kunnen doorgaan als ik zou willen. Maar ik wil niet. In plaats daarvan valt mijn blik op een ansicht aan de muur. Een reproductie van een mooie badende Sakia. Uiteraard een Rembrandt. Mooie Saskia die met haar voeten voorzichtig in het water staat. Het geschilderde licht van Rembrandt en haar glimlach spreken boekdelen. Van onbehagen van mijn kant is geen sprake.

Gisterenavond hoorde ik in een flits Felix Rottenberg het woord “Vermoeidheidsmoment” gebruiken. Vond het een mooie verklaring omtrent zijn antenne die niet voldoende functioneerde tijdens een interview.

Het licht. Het loopt als een rode draad door de week. Dankzij Joost. Dankzij zijn titel “De stilte van het licht, schoonheid en onbehagen in de kunst”. Dankzij mijn persoonlijke dierbare herinneringen aan het bezoeken van en de getoonde adembenemende schilderijen van Rothko.

Het licht. Het voedzame licht.

Kom maar op met die aanstaande week. Ik ben er alweer bijna klaar voor.

Fijn weekend.

 

Bezieling, enthousiasme en een pizzadoos

Pizza“Kamer wil dat NS ‘rondje om de kerk’ overweegt”. Het bericht stond gisteren op de NOS pagina. Daar gaan we weer was mijn reactie. Het rondje om de kerk werd al een keer eerder ingevoerd en later schielijk vervangen, oftewel teruggedraaid na stakingen van NS personeel. En wat mij betreft hadden de stakers groot gelijk.

Ooit had ik een kort maar leuk gesprekje over dat rondje met iemand die bij de NS werkte. De man, die ik niet persoonlijk kende maar onderweg en tijdens zijn werk erover sprak, gaf een verklaring voor alle commotie. “Dan ben ik mijn avontuur kwijt, plus de bezieling.” vertrouwde hij me toe.

Schijnbaar was de lol van het avontuurlijke reizen één van de onderdelen wat het werken bij het spoor voor hem zo aantrekkelijk maakte. Een vast traject en alsmaar dezelfde route, en dat werkdag in en werkdag uit, zou geestdodend zijn, een sleur worden en qua bezieling een aderlating zijn.

Tja, die bezieling die begrijp ik wel. Trek je van iets de magie eruit dan hou je alleen nog maar een lege verpakking over. Is een pizza met smaak opgegeten dan leg je de verpakking bij het oud papier. Die verpakking is dan nutteloos en niet meer van waarde, behalve dan voor de recycle industrie.

“Rembrandt-expositie misschien toch te druk” kopte de Volkskrant eergisteren. Een ander mooi voorbeeld in verband met de bezieling van iets. Directeur Wim Pijbes van het Rijksmuseum kwam ruiterlijk terug op een eerder gedane uitspraak. Terwijl critici en bezoekers van de tentoonstelling aan het morren waren geslagen over de drukte van de tentoonstelling “Late Rembrandt” was zijn commentaar en uitspraak “Koop dan zelf een Rembrandt”. Die laatste uitspraak werd hem echt niet in dank afgenomen.

Wim Pijbes is in mijn ogen een leuke en goeie museumdirecteur. Ik kom hem als kijker met regelmaat tegen op de televisie om zijn museum en de kunst te promoten. Een man met het hart op de goeie plaats en van hoofd tot voeten gevuld met enthousiasme en de nodige bezieling.

Ik heb wel eens een foto van een schilderij van Rembrandt gemaakt, maar het eindresultaat is dan steevast een plat plaatje. Een plaatje zonder diepgang en magie. Een afgietsel zonder bezieling. Het lijkt op het effect van een pizzadoos zonder pizza.

Bij Rembrandt’s complete werk en juist de laatste zelfportretten ervaar je zo mooi de bezieling van de kunstenaar. Rembrandt heeft zichzelf op latere leeftijd zo waanzinnig en wonderlijk kunnen verbeelden. Het worstelen, ploeteren en tot op het bot zichzelf doorgronden spat er werkelijk vanaf. Penseelstreken en verf lijken vermengd te zijn met bloed, zweet en tranen. Dit is, volgens mij, wat liefhebbers en hartstochtelijke genieters onder andere graag willen ervaren. We willen het lijden en het drama van de kunstenaar meebeleven.

Een rondje rondom de kerk en de drukte van van een tentoonstelling hebben iets gemeenschappelijks.

Ik wil graag een ode brengen aan de bezieling. Die moeten we vooral niet kwijt raken. Echte bezieling is véél te kostbaar.

Fijne dag.

 

Expositietp: Rijksmusem en Late Rembrandt

Hendrickje Stoffels RembrandtLate Rembrandt

12 februari 2015 t/m 17 mei 2015
Het Rijksmuseum presenteert dit jaar voor het eerst en éénmalig een groots overzicht van het late werk van Rembrandt van Rijn. Meer dan 100 werken uit topmusea en privé-verzamelingen van over de hele wereld zijn te zien.

Voor het eerst is een tentoonstelling gewijd aan het late werk van een van de allergrootste schilder van ons land: Rembrandt. Meer dan 100 schilderijen, tekeningen en prenten die Rembrandt in de laatste periode van zijn leven maakte zijn te zien, afkomstig uit musea en privé-verzamelingen wereldwijd. Het Rijksmuseum presenteert met Late Rembrandt een grootse tentoonstelling die je maar eens in je leven kunt meemaken!

De tentoonstelling is éénmalig te zien van 12 februari tot en met 17 mei.

Bron en lees verder…

Rembrandt, vorm en de realiteit

Collage MartOp de vraag: “Wat zou je in de cursus willen leren?” komt met regelmaat het antwoord: “Ik wil de realiteit leren fotograferen, dat wat ik zie vastleggen met mijn camera…”. Vaak is mijn reactie anders dan, denk ik, de meeste cursusgevers zouden geven. Dé realiteit is er wel maar is voor iedereen anders qua beleving. Als uitleg en aanvulling vertel ik dan dat wij met onze ogen misschien iets anders zien, dat onze beleving zeer waarschijnlijk van elkaar verschilt en een andere is. En ook dat onze camera’s met alle onderlinge verschillen en instellingen ook nog eens een duit in het zakje doen. Daar komt ook nog eens bij dat er tijdens het nabewerken (bijvoorbeeld met behulp van Photoshop) van een gemaakte opname de uiteindelijke foto zéér verschillend kan overkomen. Dus ja, wat is er dan werkelijk of wat is de realiteit?

Zo gek als die opmerking en aanvullingen klinken is het misschien niet. Laaiend enthousiast en opgewonden als een klein kind zat ik gisteren voor de buis te kijken naar een paar getoonde schilderijen uit de komende expositie in het Rijksmuseum. Te zien waren werken van Rembrandt. Werken die de grote meester maakte in de laatste jaren van zijn leven.

Uit de monden van de uitgenodigde mensen die er verstand van hebben klonk door dat Rembrandt zo vrij was. Ontdaan van allerlei aardse zaken en ingewikkelde dingen zoals een florerend bedrijf was hij, met zo op het oog laatste inspanningen en krachten, gaan schilderen. Rembrandt was failliet gegaan, had z’n zoon verloren en was op leeftijd. Vrijheid om van alles los te raken komt soms tegen een hoge prijs. In het geval van Titus, zijn zoon, was de prijs te hoog. Véél te hoog.

Door een deel van de onderschildering te laten zien en er twee penseelstreken wit aan toe te voegen was de vorm van een mouw ontstaan, hoorde ik een van de deskundigen met bijna overslaande stem verkondigen. Met de achterkant van zijn penseel kraste de oude man er zwierig op los. Krassen transformeerden bij Rembrandt, en in zijn beleving, als vorm en uitstraling. Gelukkig doet het dat ook bij ons toeschouwers.

Soms is iets niet wat het lijkt. Een kras suggereert haren en krullen. Het uitsparen van verf in een bovenste laag creëert samen met een onderliggende verflaag een beeldende vorm. Vormen die als vanzelf ontstaan door een combinatie van. Het geheel, de hele schildering, is een impressie van wat Rembrandt ons wilde laten zien. Waarachtig een grote meester..!

De grote lijst die boven mijn bureau hangt en die gevuld is als een collage van beelden herbergt een kaart met daarop een badende Hendrickje Stoffels. Hendrickje was Rembrandts geliefde. Op de kaart tilt ze haar hemd omhoog en kijkt ze naar het water waar ze voorzichtig met haar voeten en enkels in staat. Een bijna verstild kijkje op het nemen van een bad. Stilletjes hoop ik dat ze na het bad intens de liefde heeft bedreven met haar Rembrandt.
Het wordt weer genieten in het Rijksmuseum.

En de realiteit dan? En wat is werkelijk? Fotografeer jouw wereld, maak jouw beeld en laat de toeschouwers deelgenoot worden van jouw beleving. Dat is een mooi uitgangspunt.

Voor geliefden is er denk ik niets mooiers dan elkaar de beleving te laten ervaren. Ik maak je deelgenoot van mijn beleving en jij laat me de jouwe ervaren. Beleving en zienswijzen geven gelaagdheid en diepgang in een relatie. Je leert met het uitwisselen van en het delen elkaar zo mooi en waarachtig kennen. En er blijft honger. Die honger naar méér.

Ik krijg trek na al die beelden van Rembrandt…op naar het Rijksmuseum. Maar ik moet nog heel even geduld hebben.

Fijne dag.