Category Archives: Blog teksten

De lockdown, kindergedrag en een nieuw kunstwerk

Mart van Zwam Postvak-In liet me een keur aan e-mails zien. Van nieuwsbrieven verstuurd door verschillende musea tot aan een bericht van Apple dat er nog een laatste kans is om cadeau’s te bestellen voor de naderende feestdagen! Het is een bijzonder gevoel om je bewust te zijn van eigen prikkel momenten.

Het was gisteren pijnlijk en ook zelfs beschamend om het nieuws te ervaren. Een groot winkelbedrijf profileerde zich plotseling als s’lands grootse banketbakker, een ander pretendeerde zeer noodzakelijke producten te verkopen zoals shampoo, zeep en andere toiletartikelen. Grenzen opzoeken was zelden zo in het nieuws en in beeld tijdens deze opgelegde lockdown.

En terwijl de ene na de andere politicus aanschuift, met een samengaan met een van de talloze virologen blijven de praatprogramma’s mij persoonlijk verbazen. Religie, school, horeca, fun, shoppen, feestdagen. Economie, financiën en persoonlijk gewin. Af en toe schuift er een gedragskundige aan, soms een antropoloog om een korte aanvulling te doen. Niemand hoor ik echter het woord ‘hebberig’, ‘prikkel’ en ‘kindergedrag’ in de mond nemen, of ik moet me heel sterk vergissen.

‘What would you rather be than LUCKY?’ De uit een oud tijdschrift uitgescheurde en opgeplakte tekst is een onderdeel van een nieuw en af te maken kunstwerk. Het is bijna klaar. Randen worden beschildert, de signatuur volgt.

Op straat is het stiller dan tot voor enkele dagen geleden. Het virus laat zich niet zien, is zoals altijd voor het blote oog onzichtbaar maar ligt duidelijk op de loer. Misschien om te duiden. Als signaal omdat de klok nu eenmaal op vijf voor twaalf staat. Of misschien al op vier, of drie, of twee.

De Haagse Hofvijver, de lockdown en Tunesië

C4BF259D-3C51-4C43-8634-708FC453B7CEHet was niet echt een protest dat klonk op de achtergrond en aan de rand van de Haagse Hofvijver, maar meer een irritante uiting van ongenoegen. Op social-media en dan met name via Twitter werden de schrille fluiters en op pannen slaande aandachttrekkers met de grond gelijk gemaakt. Voor mij een van de beelden van 2020: het elkaar met de grond gelijk maken.

Goed, we zitten dus met z’n allen weer in een lockdown. Een soort van (als je het positief kunt zien) vrije ruimte met kansen, teleurstellingen, uitdagingen en hopelijk wat meer innerlijke rust en stilte.

Voor mij gaat het werk gewoon door. Althans het proces en de uitwerking ervan. Genoten heb ik weer van de beelden uit de tijd van ‘Künstlergemeinschaft Der Blauwe Reiter’. Een groep (opgericht door Kandinsky, Marc, Macke en Jawlensky)gelijkgestemde kunstenaars die van 1911 tot ongeveer 1914 hun inzichten, werk en ontwikkeling bundelden om flinke stappen vooruit te maken. Via YouTube, dat toch een enorme rijke bron aan beelden blijft, kwam ik als vanzelf even later aan in Tunesië waar August Macke, Louis Millet en Paul Klee prachtig werk maakten. Landschappen wisselden af met stadse situaties en uitgewerkte momenten. Frisse en heldere kleuren sprankelden in het zonnige licht.

Terug naar de Hollands Hofvijver waar het protest klonk en Mark Rutte zoveel mogelijk zijn best deed er iets goeds van te maken. Terug naar het beeld van een staatsman tegen een bijna over gestileerde achtergrond. We zitten met z’n allen in een volgende lockdown. De kansen, uitdagingen en mogelijkheden zijn er. Die blijven. Hoe dan ook.   

Lang leve de Koning, de economie en de compassie

Mart van Zwam De ontkerkte kerk oogde stil en leeg. Misschien toepasselijk voor de tijd waarin we leven, wellicht een signaal waar enig voordeel uit valt te halen. Ruimte was ondanks allerlei complottheorieën in overeenstemming met richtlijnen, in perspectief zoals in een goed schilderij.

Stil en leeg. Op de Koning, de Koningin, enkele gezagsdragers plus genodigden en wat dienstverleners na. Heren probeerden hun zitpositie te bepalen, dames schoven wat in hun stoel vanwege de recent aangeschafte kledij. Tja, hoe zit je bij en tijdens zo’n bijzondere bijeenkomst?

Buiten waren er geblindeerde hekken geplaatst zodat oranjefans en ander voetvolk zeer zeker niet in de kijkverleiding zouden komen. Het virus waarde daar uiteraard ook rond net als in de Grote Kerk te Den Haag. Met enige fantasie zag ik rondfladderende geesten. Praktisch transparant, vluchtig en onaantastbaar zoals geesten kunnen zijn.

Er stonden enkele personenbusjes klaar. Om mensen (gezagsdragers/ genodigden) te vervoeren die de paar honderd meter niet te voet konden of juist wilden afleggen. De Koning en zijn Koningin reisden per auto. Felle discussies over gouden koets, glas of koloniale beelden en hun geschiedenis bleven voor even achterwege. Voor even is niet voor altijd.

Het was stil in de kerk. Je kon er een speld horen vallen. Net als agendapunten, vertrouwen, wantrouwen, verborgen agenda’s, fantasieën over behaalde overwinningen of aankomende teleurstellingen. Stiekem dwaalden gedachten misschien af naar heersen hopelijk met inzicht, visie en de broodnodige compassie.

Lang leve de Koning. Lang leve de Economie!

Een sjouwer, een bloemenvaas en de melancholie in een winkelstraat

Frida Kahlo Het licht plus schaduw zorgden voor heldere kleuren, lijnen in het beeld en mooie contrasten. De stad was druk, te druk in deze tijd van afstand en voorzichtig zijn. Het ballet dat bewegende mensen je kunnen voorschotelen was anders door de hoeveelheid der deelnemers.

Nijmegen is weer een beeld rijker. Aan de Waal staat een manspersoon die niet alleen de naam Kaaijsjouwer draagt maar ook het gewicht van de historie. Het beeld is gemaakt van aluminium. Best indrukwekkend en ook mooi maar persoonlijk voelde ik een melancholische hunkering naar brons.

Op de Waal was er de beweging van schepen, op de Waalbrug was er het heen en weer van verkeer. Het was zaterdag en dan zijn er veelal andere belangen in het spel. De hunkering naar vrijheid, het moet van praktisch moeten op een vrije zaterdag, de noodzaak van shoppen of zeer gewoon de stad bezoeken.

In een interieurwinkel vol met meubels, tafels en stoelen plus bijpassende en met zorg uitgekozen aanvullingen viel mijn oog op een bloemenvaas. De beeltenis van Frida Kahlo (1907-1954)was onmiskenbaar. De wenkbrauwen, het zwarte haar, oorbellen, mooi vrouwelijk gezicht werden aangevuld door kleuren die je naar Mexico laten verlangen. Uit haar hoofd staken de bloemen zoals voor een vaas bedoeld. Mijn gevoel schipperde heen en weer tussen een glimlach, compassie en diep medelijden.

Wat als je als kunstenaar niet meer bent bent dan een mooie en leuke bloemenvaas? Wat als je hoofd zich leent voor een karakteristiek beeld? Beelden van haar ongeluk en het veelvuldig geopereerde lichaam wat haar zo in de steek liet vermengden zich met de wilskracht tot, het talent om en de liefde voor. Melancholie in een winkelstraat. Vlak voor een etalage.

Zichtbaar, kwetsbaar en de alertheid van een fotograaf

1975F25E-F012-4574-BBDD-C07C0AEE1CDBDe takjes prikten zachtjes in zijn been en middel, groene blaadjes  van de struiken zorgden voor een licht gekriebel aan zijn hoofd en oren. De stil en verdekt liggende fotograaf (oh…wat een slechte vakbroeder), wreef zich de ogen uit en hield de camera op de stand van alertheid. Alles voor een clear shot and money, dat waren misschien wel zijn gedachtes.

Ik heb nooit zo goed begrepen waarom paparazzi fotografen aan dat soort plaatjes en winstbejag doen dan behalve letterlijk hun targets (neer)halen. Ergens moet er toch iets in de man of vrouw (meestal zijn het mannen), kriebelen en knagen in hun algemeen gemoed. Tenminste dat zou je denken. Dat zelfde geld trouwens voor de doelgroep van lezers en kijkers van de foto’s in roddelbladen, online en in bepaalde kranten.

Je zult maar gaan trouwen, Lady Di zijn of een ster op leeftijd voluit in bikini of knellende zwembroek met overhangende buik. Je zult je maar bewust zijn van het gevaar met een geliefde betrapt kunnen worden op elk moment van dag en vooral ook in de zwoele avond en s’nachts.

Er bestaat een prachtige foto van Pablo Picasso en Françoise Gilot op het strand. Fotografie, 1948, Robert Capa. De goed werkende diagonaal in beeld toont de succesvolle kunstenaar die als een ridderlijke minnaar zijn geliefde beschermt tegen het felle zonlicht. Ze straalt als een Madonna in een schilderij, abstract of niet, kubistisch of anderszins. Natuurlijk was Picasso zich bewust van de p.r. en de rijke etalages die beelden kunnen bieden.

In de TweedeKamer was er gisterenavond volop tumult. Zoals in een dramatische Italiaanse opera werd er een hoofd gebogen en nogmaals excuses gemaakt. Ondertussen gaat de fotografische marktwerking, toch een paradepaardje van velen, gewoon door. Alsmaar, alsmaar.