Wij doen, hun zijn en een razzia

‘Composition in form and colour’ ©Mart van Zwam 80 cm x 80 cm Genummerde oplage 1 t/m 5

‘Composition in form and colour’
©Mart van Zwam
80 cm x 80 cm
Genummerde oplage 1 t/m 5

“Wij doen wel even wachten”. De gebruikte woorden deden wat ze konden maar vooral lichtelijk pijn aan mijn oren. Een paar momenten later volgde er nog zoiets als “Hun gingen fietsen”. Ondertussen liep ik de boeken langs. Op zoek naar niets.

Of toch wel. Ik ben bijzondergewoon altijd nieuwsgierig naar boekomslagen. Het kan mij niet zoveel schelen of het nu een boek over een bekend persoon, de gevolgen van, sensatie of een goed geschreven roman of de realiteit is. Op sommige of bepaalde momenten ben ik gewoon een plaatjeskijker. Daar is trouwens niets ordinairs aan.

Visueel ingesteld. Zo zou je het ook kunnen noemen. Het is niet alleen omdat het zo’n volop vertegenwoordigd deel van mijn vak is, ik heb dat altijd al gehad.

Als kind al keek ik langer dan misschien gebruikelijk was naar doosjes lucifers of het tegeltje aan de muur in het huis van mijn Oma. Dat was een zogeheten ‘herinneringsbordje’. Had met de Tweede Wereldoorlog te maken en met de hongerwinter. ‘En toen kwamen de Amerikanen en het brood viel op ons neer’. Zoiets dergelijks stond er qua tekst op. Gevolgd door “Opdat we niet vergeten”.

Weten jullie wat een razzia is? De mevrouw in het nieuwsitem, een nakomeling uit de Tweede Wereldoorlog, stelde de vraag aan drie kinderen thuis op haar bank. Ik zag de kinderen, uit groep 8 van de basisschool, intern graven. Op zoek naar herinneringen in een nog jong en pas aangelegd archief.

Ik weet eigenlijk niet wanneer mijn echte bewustzijn kwam. Over die oorlog. Het zal vast wel vroeg zijn geweest. In ieder geval was het een tijd(je) na het overlijden van Oma.

De onschuld was voorbij. Zo zou je het kunnen noemen. Het moment was daar. Het moment dat je je als kind realiseert dat erge dingen ook heel héél erg kunnen zijn.

Maar ik heb het teruggevonden. Die onschuld. Weliswaar beperkt maar toch. Een tijd geleden. Omdat het nodig was om terug te vinden. Omdat het helpt om met andere en vooral zachtere ogen te kijken.