Tag Archives: Jawlensky

Alexej Jawlensky, vrije burgers en de opera Porgy and Bess

9D284174-900B-476E-9955-DAE5011C1B9A“Met een breed schildersgebaar op het doek gebracht”. De gelezen woorden als aanvulling op een abstract werk klonken niet alleen poëtisch, ze waren een welkome aanvulling voor de regenachtige zondag. Intussen kletterde het hemelwater er op los en was er wind plus onregelmatige windstoten.

Er kwam een visie voorbij. Musea moesten, zoals aanbevolen, veel meer een agora worden. Het woord zelf zocht ik als zijnde onbekend op. Oud Grieks, een plek waar het sociale leven zich afspeelde. Zowel politiek als sociaal en commercieel. In eerste instantie een ontmoetingsplaats voor de vrije burgers. Lees voor vrije burgers het woord mannen omdat het werk vooral door vrouwen en slaven werd gedaan.

Zondag. Zoals zo vaak een met cultuur gevulde dag. Met een zucht en hongerig gevoel keek ik naar het werk van Alexej von Jawlensky in het Haags Gemeentemusuem (nog t/m 27 januari te zien) vulde mijn ogen met de wonderlijke kleurtinten en las de ondertitel van de expositie: Expressionisme en devotie. 

Het culture toetje van de dag werd aangereikt door Paul Witteman en het programma. Daar was het podium deels gereserveerd en klaargemaakt voor twee liederen uit de opera Porgy en Bes. Aan tafel zaten broer Porgy Fransen en zus Bess. Een tweeling. Beiden vernoemd naar de beroemde en indrukwekkende opera van Gershwin. 

Laten we van de wereld, in ieder geval zoveel als maar mogelijk, een agora maken. Een ontmoetingsplaats voor vrije burgers. Voor iedereen dus. Ongeacht kleur of geslacht. Allemaal mens, allemaal gelijk. En laat de regen lekker de regen wezen. Het valt niet in of onder de categorie van ‘slecht weer’. 

 

Jawlensky, de poëzie en de muze in het Gemeentemuseum Den Haag

4044860F-CCBA-4934-A254-910B92380149Mijn hart sloeg gisteren een beetje op hol. Leek een ander ritme aan te nemen wat even later weer daalde in snelheid. Te bekijken was een foto waarop duidelijk te zien was hoe medewerkers van het Gemeentemuseum een van de schilderijen van Alexej von Jawlensky (1864-1941) aan de muur hingen. De witte handschoenen pakten welbewust het beeld, de keuze waar het kleurrijk geheel te hangen was er allang aan vooraf gegaan.

Jawlensky en Kandinsky. Der blauwe reiter. Franz Marc en Gabriele Münter. Het dorpje Murnau. Kunstenaarschap en plek heeft zo haar eigen romantische kanten en droombeelden, net als de poëzie haar aantrekkelijkheid nooit zal verliezen.

De expositie van Jawlensky staat op mijn lijstje van te gaan zien. De reis naar Den Haag zal niet alleen heerlijk zijn, de stad en vooral het schitterende museum een lust voor het oog. Net zoals de kleuren in het werk van de expressionistische schilder.

Er zijn een paar musea in Nederland waar je als volwassen man, mits ontvankelijk voor de energie, het opgewonden gevoel van een schoolreisje kunt herbeleven. Het museum van Den Haag is er eentje van. De reis ernaar toe lijkt geplaveid met uiteenlopende herinneringen. Het gebouw, de tocht naar de voordeur, het tegelwerk binnen, de tast van het gebruikte koper en messing. Ritmes in beleving die doen denken aan het gezang van de muze en en de hartstocht van de kunst. 

Een muze steekt er met kop en schouders bovenuit. Zeg ik eerlijk. Ik vertel niet welke. Dat is een onderonsje tussen haar en mij. Een onafgemaakt werk is het belangrijkste van alle onafgemaakte werken. De Victory Boogie Woogie zal niet stil zijn maar werkelijk schreeuwen om aandacht. Aandacht in een ritmische uitvoering. Zacht als zijde, vormgevend en kleurrijk met het kloppende hart van de engelen.