Valentijnsdag, het Rijks en de tot vlees omgetoverde beelden

Bernini Vrijdag en bijna weekend. Terwijl de kunsttaal probeert te wedijveren met die van deze vrijdagse marketing, 14 februari en Valentijnsdag, komen de twee grootheden voorbij. Caravaggio en Bernini zijn vanaf vandaag uitgebreid te bewonderen in het oh zo mooie en alsmaar schitterende Rijksmuseum. Amsterdam kan zich gaan opmaken voor mijn bezoek. Niet vandaag maar zeer binnenkort hoop ik.

In gedachte zie ik haar voor me. Gekrulde wimpers, een beetje make-up. Misschien wat extensions. Wellicht strakke jeans die bij de tijd horen, misschien een zeer vrouwelijk wapperende zacht kleurende rok in de wind. Haar tongval zal zoet zijn, haar woorden welgekozen. Ze zal me wijzen omdat de tijdelijke werken van Caravaggio en Bernini zeer de moeite waarde zullen zijn.

Ja het Rijks is als een vrouw. Uitnodigend. Soms afgemeten en op haar hoede. Aantrekkend maar ook afstotend omdat het aantal bezoekers af en toe werkelijk de spuigaten uitloopt.

Ach Bernini. Ik weet nog goed toen ik zijn tot vlees omgetoverde beelden zag in een documentaire gemaakt door de BBC. Er ging voor mij niet alleen een wereld  open, het was alsof een deur naar een andere werkelijkheid de toegang was naar meer en veel meer. In de diepte van zijn beelden kun je je eenvoudig verliezen, zo groot was zijn talent. Je kunt de voorgestelden aanraken alhoewel dat in het Rijks zeer zeker niet mag. Ze laat het niet toe.

Dus op naar Amsterdam. Eenmaal binnen is het de handen op de rug. Omdat de verleiding, goddelijk of niet, nu eenmaal heel groot zal zijn.

Fijne Valentijnsdag!

Edward Weston, de wereld en de prangende vragen

Edward Weston Prangende vragen. Het kwam zomaar voorbij. Net zoals het bericht dat De Wereld Draait Door stopt. Vijftien jaar is wel welletjes, genoeg en het is tijd om te stoppen. Iets anders doen is altijd goed denk ik. En dat alles uiteindelijk eindigt is veelal niet meer dan een open deur.

Vandaag komen de mensen van de asbestsanering. Om iets uit de toiletruimte te slopen. Het toiletgebruik zult u vier uur lang niet kunnen, zei de informatieverstrekker in een persoonlijk woord. Binnenkort komt de informatieverstrekker van de KPN. Vanwege de glasvezel aanleg. Ook een klus die moet gebeuren. Ondertussen draait de wereld gewoon door. Soms iets te snel naar mijn persoonlijke smaak. Af en toe te heftig, te bruut en zelfs zonder een greintje mededogen vrees ik.

Prangende vragen. Ze zijn er genoeg. Prangen: benauwen, persen, dringen, drukken. Voorlopig zal er straks op het toilet van dat laatste geen sprake zijn. Als het zich aandient zien we wel weer verder. Net zoals de wereld die maar door draait dat ook oproept.

Voorlopig zit ik vandaag ook weer eens in de fotografische beelden. Edward Weston dit keer. Leefde van 1886 tot 1958. Maker van veel fotografische en adembenemend werk. Wie kent er niet zijn beelden van paprika’s, kool, peper, landschap en portretten? Waarin hij zocht naar vorm, compositie, lijn maar misschien ook en vooral naar de innerlijke betekenis van dat alles?

Mocht je vandaag naar de supermarkt gaan of liever nog naar een speciaalzaak in groenten? Kijk eens rond en zie de vormen zoals ze zijn of kunnen voorstellen? Het beneemt je de adem. Echt waar!

Een Beeldcroniquer, Linda en de wachtkamer

Cecil Beaton Terwijl ik in de wachtkamer het ene na het andere tijdschrift doorbladerde zonder de bijgevoegde tekst van de artikelen te lezen kwam via de Volkskrant online het woord Beeldcroniquer voorbij.

Het was het gebruikelijke stapeltje tijdschriften. Een of twee autobladen, een tijdschrift over reizen, een VT-wonen met allerlei tips en inspiratie, iets over liefde voor Brocante en uiteraard de onvermijdelijke Linda. Vriendelijk ogend keek de laatste me aan. Misschien probeerde ze me wel over te halen fan te worden maar wist zij ook wel dat het absoluut een onvruchtbare poging was. Linda de Mol en ik gaan gewoon niet samen. Punt.

Even later kwam er een stel binnen. Hij greep naar een autoblad, zij dook in de Weekend. Het blad waar je ook op doordeweekse dagen de nodige sap en ophef kunt verwachten. Het blad had de meeste gebruikssporen van allemaal. Het woord ezelsoren schoof als vanzelf door de ruimte, alsof het zo moest zijn.

Ik keek eens goed de ruimte rond. Alhoewel het het tegenover gestelde van rond was. Hoge plafonds, een rechthoek. Prachtige tegelvloer, ouderwets ogend sierplijster op de muur, een lambrisering gemaakt van bedrukt MDF. De timmerman die dat had aangebracht had naar alle waarschijnlijkheid zwart gewerkt op een dag dat de ruimte vrij zou zijn van bezoek.

Werk van fotograaf Cecil Beaton (1904-1980). Schilderachtig passeert de Engelse Koningin. Net geïnstalleerd, jeugdig en met een glansrijke en lange toekomst voor zich. Ondertussen zit haar zoon nog steeds in de wachtkamer. Wellicht hopend op andere tijden.

Woordenschat, Donny Hathaway en de vriendschap

Donny Hathaway Het spookte nog wel een beetje vannacht. Ergens hoorde ik glas rinkelen en iets wat op het geluid van een bloempot leek kapotvallen. Als het goed is trekt het een en ander vandaag weg maar blijft het onstuimig.

Onstuimig is ook zo’n mooi woord. Sterk, beweeglijk, hartstochtelijk. Driftig, heftig, fel. Als je er over nadenkt gaat het er een heel register voor je open. Onbezonnen, driftig, opvliegend, kolerig, beledigend, oneerbiedig. Als je een beetje woordenschat hebt kom je misschien niet tot roekeloze daden of afschuwelijk gedrag maar wellicht is dat maar een loze theorie.

Ik had het zeker te doen met de uitgenodigde jongeren in DWDD. Ze waren gekomen als voorbeeld van uitgescholden en onheus bejegende Chinezen in verband met het rondwarende en daardoor beangstigende Coronavirus. Scheldpartijen op straat, een werkelijk zinloos en afschuwelijk lied, poep en pies in een lift van een studentenflat. Voorbeelden te over.

Ik ben deze dagen weer eens helemaal verslingerd geraakt aan Donny Hathaway en dan vooral de life uitvoeringen. Komt door het bekijken van een indrukwekkende documentaire uitgezonden door de VPRO. Getto, achterstand, liefde, gospel. Alles komt voorbij. En vooral talent, genialiteit en virtuoos zijn. En ook doorgaan, doorgaan. Zonder te stoppen.

Misschien zouden we kunnen overwegen om ‘You’ve got a friend’ weer een hit te laten worden? Zou best kunnen helpen in deze tijd van de eenzamen, de alleengaanden, de achtergestelden en uiteraard ook voor Nederlanders met Chinese roots.

Ook een mooi woord trouwens: Roots!

Kleur, het schrijven en de intensheid van de Joker

The Joker Terwijl de storm hier en het eraan gekoppelde oranje wel meevalt was er vanochtend de Oscaruitreiking. Ik zag nog een stukje van onder andere Brad Pitt, Renée Zellweger en de fantastische Joaquin Phoenix. De laatste had een prachtige tekst, rechtstreeks vanuit zijn hart. Geen dank je voor die en die en deze of gene maar getint, gekleurd en beladen.

Maandag. Morgen de eerste fotografie-les met een nieuwe student. Leergierig, benieuwd en enthousiast. Ben heel nieuwsgierig wie het is. Ik ken wel een naam, heb wel een beeld en leeftijd.

Maar eerst beginnen met de drie basis instellingen. ISO-waarde, sluitertijd en diafragma. Fotografie betekent letterlijk vertaald ‘schrijven met licht” dus wij, de fotografen, zijn met allen schrijvers zonder het soms te beseffen. Dat is het mooie ervan. Het besef, het non besef, de actie en de reactie.

Ik ben een fan van zwart-wit fotografie maar zeker ook van kleur. Omdat het een toevoegt daar waar de ander je vooral laat concentreren op lijn en vooral vorm. Zonder afleiding is net zo mooi als het woord ‘vergiffenis’ wat Joaquin Phoenix in zijn dankwoord gebruikte.

The Joker (Oscar voor Joaquin). Ik zag de film in de bioscoop samen met mijn zoon. Een werkelijk indrukwekkende soms harde kanonnade aan vorm, kleur en ontwikkelingen. Het intense spatte van het witte doek. Het creatieve proces en hoe gek het ook klinkt ‘feest voor cineasten’ kende die avond even helemaal geen gelijke.

Vogelwolke, storm Clara en een roerend meisje

Vogelwolke, Lyonel Feininger Vroeger wist je nog niet zoveel. Misschien was dat een zegen of juist niet, wie zal het zeggen. Ik voel me nog niet zo oud, maar heb wel nog meegemaakt dat de toen zogeheten P.T.T. (Post Telegraaf Telefoon) een kabel kwam trekken om ons een telefoonaansluiting te bezorgen. Het pad voor het huis lag open. De plaats werd bepaald en hup daar was verbinding met de buitenwereld.

Vanochtend las ik een goed geschreven column over kinderen in een door oorlog verwoest gebied. Over een meisje van elf dat in een opvangkamp crystal meth warm maakt. Voor gebruik. Eigen gebruik wel te verstaan.

Voor vandaag zijn we gewaarschuwd. Het is maar dat je het weet. Storm Clara zal razen en blazen. Sommige vliegbewegingen zijn afgelast, ga niet de weg op met aanhanger of lege vrachtwagen en laat het bos links liggen! Code oranje is ons deel terwijl een meisje van 11 ondertussen hartstochtelijk naar haar verslavend middel kijkt. Het is maar dat je het weet!

Zelfs het eredivisie voetbal is afgelast. Ook dat nog! Maar gelukkig is er de kunst, wat zondag Bach en Vogelwolke (1926) van kunstenaar Lyonel Feininger. Kleur, vorm, lijn, vlak en perspectief met linksonder een figuur starend in de verte.

Misschien wel kijkend naar de vogel en/of de wolk. Of naar de de golven van de zee. Of in gedachten bij een meisje dat naar haar tijdelijke oplossing kijkt. Wie zal het zeggen.

Meebewegen, aanpassen en doorgaan

Max Ernst Terwijl de zachtheid van begin februari als een warme deken over ons heen ligt reageert de natuur zoals ze reageert. Meebewegen, aanpassen en doorgaan. En dat laatste vooral qua groei.

Het was weer een mooie boswandeling gisteren. Mijn grote zoon en ik keken onze ogen uit. Verbaasd als we waren maar ook blij verrast. Er waren mensen op de been, op de fiets, honden liepen speels over de gebaande paden.

In de tuin is het ook al zo feestelijk. De blaadjes van de rozen kleuren erop los, groeien zoals ze groeien en ontvouwen zich letterlijk in het licht.

Af en toe mis ik de koude wel. Plus het ijs en de sneeuw. Misschien gaan ze tot het verleden behoren. Net als de moorkop trouwens. Wat ik persoonlijk wel een goeie geste vind ook al heeft de HEMA er uiteraard ook een eigen zakelijk belang bij.

De inspiratie van Max Ernst (1891-1976) als bron ligt vandaag dichtbij. The garden of France (zie bijlage) uit 1962 is een mooi voorbeeld hoe je de wereld beeldend kunt vertalen. De titel van het werk uitgesproken op z’n Frans, La Loire L’Indre, geeft een enorme  aanvulling op de kleur, compositie en de uiteindelijke vorm.

Kunst is meebewegen, aanpassen en vooral ook doorgaan. Het liefst op ongebaande paden. Die zijn het meest avontuurlijk.

Spartacus, de spiegels en het heengaan van Kirk

Spartacus Kirk Douglas is overleden. Honderd en drie geworden. Een echte ouwe taaie. Stond ie ook wel ombekend. De man en acteur overleefde veel en leek een leven te leiden dat eindeloos zou duren.

Ik heb er goeie herinneringen aan, aan de acteur. Vooral aan zijn vertolking van Spartacus. Een van zijn rollen die we ons altijd zullen blijven herinneren. De film zat vol met bekende mannelijke sterren waar een opgroeiende jongen zoals ik zich enorm aan kon spiegelen. Zo was er de gek, de bediende, de machtige en de held. Charles Laughton speelde een gewiekste en draaierige politicus. Vond ik ook mooi. Het gaf mij een kijkje in de keuken van Rome en zou me veel later helpen met mijn stemgedrag.

Natuurlijk was er het geloof en de vervolgde Christenen. En de kruisiging van velen aan een eindeloos lijkende weg. Hoe symbolisch dat Kirk, of in ieder geval het karakter dat hij speelde, als laatste aan de beurt was om als een Jezus te hangen. Zo kon hij iedereen waar hij mee optrok dood zien gaan.

Ik hou van filmposters. Vooral van de klassieke. Niet alleen qua grafisch ontwerp maar zeker ook vanwege de uiting van een tijdsbeeld en de bijgeleverde herinneringen. Ze komen uit een tijd van ver voordat de keuringsdienst van waarde en normen in deze huidige tijd streng zou oordelen en veroordelen. Vanuit deze tijd bezien dan.