Het brandend zand, een verloren land en de complete financiële instorting

E7754D66-027F-4AB3-99A2-BED7C48283A4Het voorgevormde karton, afval en bedoeld voor de papierbak, verscheuren tot kleine en iets grotere deeltjes, in een emmer water laten weken en drogen onder zwaar gewicht. Het stof, ook al afval, knippen en opplakken. Een oud stuk plank verzagen tot het juiste formaat.

De toegevoegde olieverf deed de rest, tot nu toe dan. Er moet nog meer bij. Niet qua papier of stof maar in kleur, wit en ook zwart. Misschien wat strepen, krassen of iets dergelijks. Het zal zich duiden tijdens het proces, zich aandienen wanneer de tijd rijp is en de vraag op de voorgrond en in het licht verschijnt. Het bijzondere om te werken met afval of restafval blijft nog steeds het hergebruik, het goede gevoel en de nieuwe fris en nog maagdelijke vorm. 

Het woord crisis was duidelijk voelbaar. Niet alleen vanwege het feit dat de financiële en economische crisis van tien jaar geleden werd herdacht, banken leken om te vallen, de woningmarkt stortte in, maar ook vanwege de wind, storm en orkaan op sommige plekken. Ik zag in gedachten mensen nadat ze de boel hadden vastgespijkerd in onder een tafel zitten. Of dicht bij een schoorsteen. Als veilig en stevig punt in het oh zo broze bestaan.

Het was het weekend van de laatste etappes in de Vuelta (ik ga de beelden van de prachtige Spaanse landschappen, kastelen en kloosters enorm missen) van een kersverse wereldkampioen motorcross en een tweede plaats van onze Max Verstappen. Het weekend van het vrolijke Mexicaanse vriendenkoppel bij de voetbalclub uit Eindhoven en hun weerzien op het veld plus het eeuwig zwijgen van het ‘brandend zand’. Nooit eerder werd een verloren land zo intens en vol langgerekt drama bezongen en de liefde zoveel beladen als een kameel kan (ver)dragen.

So far so good. En alweer maandag. En een leven vol gevaar. Volgens Anneke Grönloh. Langs de zijlijn bekeken kwam er het bericht dat er weer een relatie nu echt voorbij is en dat de vraag niet was of er weer een complete financiële instorting zou komen, maar wanneer en hoe.

Totdat we wakker worden. Echt wakker. Denk ik zo. 

 

De kerk, herbestemming en aandacht schenkerij

676D3556-56FB-4482-AE59-80FBA86C7C16Een brand die een kerk in de as legt is een zeer aangrijpend beeld. Ik zag er een foto van. Het geheel had iets surrealistisch. Grote vlammen, rode gloed, de toren en haar spits in Bovenkerk. Een plaatselijk hel op aarde. Het dorp bleek dichtbij Aalsmeer te liggen. Als klap op de vuurpijl las ik de naam: Urbanuskerk. De vraag hoe het met Urbanus zou zijn verscheen ten tonele. 

Het schijnt dat er in de komende jaren veel kerken dichtgaan. Wegens gebrek aan bezoekers. Voorstanders van de kerk spreken van gelovigen, tegenstanders of mensen die er niets mee van doen willen hebben spreken weleens van klandizie. Zelf sta ik ergens in het schemerige en grijs gebied er tussenin. 

Dat er iets Goddelijks is, het beeld van een man met een grijze baard wegdenkend, mag ik toch wel hopen. Zonder enig gevoel en ervaren van zingeving en ontwikkeling lijkt leven anders toch maar iets plats te hebben. Zonder meerwaarde, dat goddelijke (energie, liefde en bijvoorbeeld de complexiteit gekoppeld aan de eenvoud van dingen)een wereld van Action en Primark. Om maar eens twee laagdrempelige winkels te noemen.

Kunst en kleur is er meestal genoeg in en rondom een kerk. Het Mariablauw, talloze fresco’s en schilderijen die vergeeld en verveeld aan de muren hangen. Beelden zowel binnen als buiten. Rijkelijk versierde grafstenen, een imposante crypte. Muziek uit een groot of iets kleiner uitgevallen orgel. 

De kerk. Broodheren voor de toenmalige kunstenaars waar we nu nog qua inspiratie het doorgeven van kennis vakmanschap en kunde nog steeds voordeel van hebben. De kerk. Herbestemming is aanstaande. Maar dan wel graag passend.

Dat tatoeages de plaats hebben ingenomen van een rijkelijk versierd gebedenboek zou zomaar kunnen. Dat de behoefte aan Carpe diem niet alleen op en in het lijf met inkt word geschreven een strohalm lijkt en een soort behoefte is moge duidelijk zijn. 

Bijgaande foto maakte ik een paar jaar geleden. Volgens mij was het in Zwolle. Deventer zou ook kunnen. ‘Aandacht Schenkerij’ is misschien wel de grootste behoefte van dit moment. 

De beleving, de fantasie en het morele kompas

87D41B77-7FC1-434D-8540-54EA15C82810Net zoals het Land van Ooit al jaren dicht is, bestaat de klant van ooit ook al een tijdje niet meer. Hij raakt gauw verveeld, is snel afgeleid en heeft behoefte aan voldoende en in ruime mate voorhanden bundeling van prikkels. 

Het was rustig in de boekhandel. De heerlijke stilte waarin letters en beelden gedijen was een verademing na de schreeuwerige etalages van onderweg. Een kijkje door de verschillende etalages heen of erlangs lieten een feest van ‘beleven’ zien. Beleving schijnt op dit moment de sleutel te zijn voor commercieel succes in de wereld van de retail.

Ik bladerde even door een dun boekje gevuld met poëzie. Moet altijd even, is verplichte kost. Liet mijn ogen even langs de schappen gaan vol met tweedehands kunstboeken, onderdrukte de behoefte tot aankoop. Dacht in een flits aan het schijnbaar (met de nadruk op schijn) herontdekt schilderij van Rembrandt. Actualiteit dreunt soms de hele dag door. Ik zag Rembrandt in mijn fantasie aan de slag en bedankte als ongelovige en in stilte God op mijn knieën voor zoiets wonderlijks als de fantasie. 

Het was rustig in de boekhandel. Het beste te omschrijven als een loom vrijdagochtend gevoel. Klanten liepen wat heen en weer, drentelden langs kast en tafel. Genoten, naar ik aanneem, van de uitstalde waar. In de boekhandel keek niemand, met nadruk op niemand, op zijn of haar mobiel. Met enige fantasie kleurde de winkel zich als de laatste rustplaats in een heftige en rurbulente wereld. Met nog meer fantasie als de laatste der Mohikanen. Hoe toepasselijk.

James Fenninger Cooper. Ja ik ken mijn klassieken. Als kind was ik al jaloers op de drie namen die zich lieten lezen als poetry from far away. Zag in stilte het water van de grote plas die ruimte creëert tussen wereld en wereld. Als puber droomde ik van een intense liefde zoals opbloeide tussen Hawkeye en Cora. Wist ondertussen wat Fransen en Britten waren, zag in gedachten kruitdampen, doorkliefde schedels en van huid en haar beroofde koppen. Scalperen was barbaars en een gebruikt contrast, het persoonlijk gebonden moreel kompas werd gevormd door oorlog en haat plus de zinloosheid ervan. 

Buiten de boekhandel was het druk. Er viel vreselijk veel te beleven. 

 

Een schildersezel, de glimlachende stilte en de bijna waanzin van alledag

EC33C074-72E0-4F7B-88C5-94F51B887663Ik heb het gevoel dat het nooit meer ietwat stiller gaat worden. We zijn met (te)velen, in de meeste gevallen liggen alle mogelijkheden open of voor het oprapen en in de luxe van de welvaart willen we allemaal onze stem laten horen.

Terwijl enkele cijfers van Prinsjesdag al waren uitgelekt tuimelden ze al snel over elkaar heen. De een schreeuwde nog harder dan de ander, verwijten klonken over en weer, zieltjeswinnerij was weer aan zet. Uitgelekte Prinsjesdag cijfers is een jaarlijks terugkerend fenomeen en bijna als patroon slaapverwekkend. 

Een bekende kunstenaar werd gisteren beschuldigd in het kader en binnen het raamwerk van #Metoo. In gedachten zag ik op het Binnenhof of op een ander mooi plein een schandpaal opgetogen glimlachen. De rap meegebrachte eieren, rotte tomaten en sla gaven vorm en kleur aan het geheel. Het volk lachte zich een kriek en sloeg zich op de veelal te dikke dijen. Als liefhebber van een Hollands tafereel kon ik me uitleven.

En terwijl het bekende koffertje van ‘de derde dinsdag van september’ klaar staat en glimt van het jaarlijks genoegen is er het gedoe en discussie rondom ‘The Angry Black Women’. Ik krijg het beeld van een boze flinke tennisster gehuld in tule als lid van een ballet maar niet uit mijn hoofd. Het eigenlijk eenvoudige spel van tennis en ‘balletje slaan’ lijkt getransformeerd tot een (mode)show, vrije meningsuiting en de dans plus behoefte aan het grote lekker ruikende geld. 

Ik heb het gevoel dat het nooit meer ietwat stiller gaat worden. Niet in de straten van social-media. Zeker niet in de actualiteit van alledag. De enige plek die mij nog rest is achter de schildersezel. Daar verstomd soms het gesprek, is een blik van verstandhouding tussen de onderlinge delen genoeg om te glimlachen en hoor je in de stilte het plezier plus de smaak naar meer. 

Groeiende wortels, een ingestorte brug en een mediterraanse tegel

9885588E-F856-4131-8426-C079C116A21DVreemd genoeg droomde ik vannacht over de ingestorte brug van en in Genua. Misschien kwam dat omdat ik stratenmakers gisteren het beton van een fietspad zag strippen. Omdat groeiende wortels niet alleen flinke oneffenheden kunnen veroorzaken, waarover je flink kunt struikelen, maar zich ook niet zomaar laten tegenhouden. Daarom heb ik ook zoveel bewondering voor groei en met name die van wortels.

Misschien kwam de brugdroom voort uit het werk van gisteren. Mediterraans aandoende tegels kwamen op tafel, de verf was binnen handbereik, de compositie en de toegevoegde kleuren ontstonden gaandeweg. 

Als een mens qua werk zo zit in aards en onaards, iets wat raakt en het waarom ervan, het proces en de gevolgen van een keuze zou je bijna, bijna, vergeten dat er daarbuiten nog een andere wereld bestaat. Een mooie wereld. Een bijzondere ook. Soms lachwekkend, dan weer afschuwelijk. Irritant, zeker bloeddorstig en vol oorlogszin, tot in de wortels van het bestaan overprikkeld, vol pressie en prestatie gericht denken. Dat laatste ingezet om de welvaart te kunnen behouden. En ook een wereld vol workshops en cursussen voor hen die het kennelijk niet meer weten, tot in hun wezen lijken afgebrand, die de persoonlijke route uit het zicht zijn verloren. Of wiens brug (tijdelijk)lijkt te zijn ingestort. 

Ondertussen kreeg ik het bericht dat mijn pensioen met een jaar is uitgesteld. Who cares, ik ga nog lang niet met pensioen! Op het nieuws verschenen berichten dat de ziektekosten volgend jaar een tientje per maand stijgen, dat klimaatdeskundigen voor het ergste vrezen en dat de cartoon over Serena Williams racistisch plus seksistisch was. Als klap op de vuurpeil was er het bericht dat een dierentuin bij de ingang olijke maskers gaat uitdelen voor hen die in het kader van de privacy onherkenbaar op andermans foto in beeld willen komen. 

 

Bijna en klaar als dansende rode bloemen

F48EE6A6-4E88-4211-B310-847EB6248CD686, 22, 3. Het zijn niet de cijfers van een kluis. Zo eentje die in de muur is gemetseld. Aan het oog onttrokken door er een schilderij voor te hangen. Een schilderij met daarop wellicht een boerderij, wat bomen en misschien een enkele koe. 

86, 22, 3. Lengte, breedte, dikte. Formaat omdat het formaat er nu eenmaal toe doet. Geschilderd op hout omdat het materiaal en de ondergrond nu eenmaal ook een bijdrage leveren.

Het geheel heeft iets van een Kale Berg. Misschien zie je er iets van sporen van Modest Moessorgski in terug. Zijn onvoltooide ‘Nacht op de Kale berg’ uit ‘pictures at an exhibition’ behoort nu eenmaal ook tot de rij van jarenlange inspiratie. Onbewuste toegevoegde waarde is uiterst waardevol. 

Een kale berg dus. Met dansende en groeiende rode bloemen in maan en daglicht. Blauwe lucht, een streep wolk, iets wazigs dat op geel en groen lijkt. Een uitgerekt landschap dat bijeen lijkt te worden gedrukt door de twee bruinen aan de zijkant.

86, 22, 3. Je kunt er wat van vinden. Interpreteren staat vrij. Net als geraakt worden of niet. Veel is mogelijk, zo niet alles. Je zou er een aanklacht tegen de verspilling van nu in kunnen zien of de vrolijk dansende viering van het leven en de groei. 

86, 22, 3. Bijna een muzikale driekwartsmaat. En bijna klaar. Het staat te gedijen, zich als beeld te vermaken in het licht van de kamer. Te verkneukelen terwijl de olieverf droogt. Bijna klaar levert de maker in ieder geval een soort van inzicht op dat er tussen bijna en klaar een persoonlijk nog te ontginnen en schemerachtig gebied ligt. 

Iris Hond, de plek en the Purple Rain

37FC643B-EBF4-4357-B1AF-1600D719E114Het openluchttheater lag er als plek van samenkomst, van Zijn prachtig bij. Min of meer verborgen, ingebed tussen het groen. Omringend door wat een plek zo mooi en bijzonder als een plek kan maken. De optredende musici stonden in de coulissen gevormd door datzelfde groen. 

Iris Hond en haar band traden op. Georganiseerd en aangeboden, om een tien jarig bestaan te vieren, door de voetbalclub van de stad. De burgemeester was er, evenals de voorzitter van de betreffende club en enkele andere druk heen en weer lopende ‘stropdassen’. Boven de houten zitbanken was er de bar, onderaan was het optreden. Bij de bar klonk het clichématige ‘dat de kachel ook moet roken’. Netwerken is niet alleen zeer nuttig en bijzonder grappig maar lijkt ook een andere wereld. Op een ander samenzijn. Proost! 

Iris had het tussendoor over haar piano, haar vader, studie, misbruik, de periode van dakloos zijn. Over overleven, ontmoeten en ontmoetingen en liefdevol verbinden. Over plek en plaats en het conservatorium. Violen klonken, een cello mengde zich erin en erbij, de grote contrabas deed zijn naam alle eer aan. Het klein ritmisch tikken van percussie deed af en toe denken aan hoeven van een paard. Op een volbloed op klinkers in een verlaten dorp. 

Piano, vleugel. Vleugel, piano. Als je beiden in volgorde een paar keer hardop uitspreekt hoor je bijna hoe lang de snaren zijn. Hoeveel verschil er is tussen de twee. 

Ondertussen deden lichteffecten was ze moesten doen. Sommige vormen leken op stenen. Met een klein beetje verbeelding op steppingstones in een beek. Anderen op wuivend graan. Ik was daar door een spontane uitnodiging, een last minute, waarvoor mijn dank. Last minute is niet alleen leuk en vormt een gecreëerde vrije ruimte in de tijd maar lijkt qua energie ook iets van een andere wereld. 

Iris gaf een toegift. Sloot de avond af met Purple Rain van Prince. I only wanted to see you/ Laughing in the purple rain

 

 

Sophia, Italiaanse sferen en een gevonden amfoor

889DD393-ADCE-4639-9866-49174316C617Theater Cressoni. Een gevonden amfoor en gouden munten van onschatbare waarde. Ik heb het donkerbruine vermoeden dat vandaag, maandag, qua sfeer in het teken zal staan van Italië. 

Rome, Milaan, Florence, de Medici, Leonardo, Michelangelo, de renaissance, Modigliani, Bugatti, Fellini. De opsomming zou zonder moeite veel langer kunnen worden, tot in het extreme toe. Namen die klinken. Klinkende namen. Als in een poëtisch gevormde en gevonden amfoor. 

Gisteren was een uitzending van Nieuwsuur (nog niet gezien…) met daarin een interview met Sophia Loren. 83 inmiddels maar stil going strong. Zal trouwens in het Italiaans veel beter klinken maar goed. Sophia is in Nederland en Vlissingen op uitnodiging voor het festival Film by the Sea. Rob van Scheers (Volkskrant) noemde haar tussen in mooi geschreven regels ‘bijna een venster van een verdwenen tijdsgewricht’. 

Dame, diva, flaneren. Natuurlijk kwamen deze woorden in gezelschap van La Loren ook voorbij. Als vertegenwoordigers van voorbijvliegende jaren, als actueel onderwerp in de tijd van #Metoo. Maar dat laatste vul ik even aan. Onschuldig lonken als man lijkt bijna een misdaad. Aangepast gedrag ‘’almost’, ik weet het Italiaanse woord niet, schijnbare veiligheid. Stiekem loont of betaald zich uit als een goed heenkomen. Of zoiets.

Una giornata particolare. Drie woorden als titel. Prachtig geacteerd, adembenemende en ook heftige film. Una giornata particolare. Spreek je het een paar keer hardop achter elkaar uit dan is je dag weer goed. Kom je in de stemming van en verschijnt de spaghetti als vanzelf op tafel.