Samengestelde beelden, cabrio en het stervensproces in Sesamstraat

Mart van Zwam Het was gisteren een dag van samengestelde beelden. Niet alleen dat beeld van de 24 jarige die levenloos op de bodem van het Comomeer werd aangetroffen, ook dat van voorbijvliegende geluidsschermen en wallen langs de snelweg deden een duit in het zakje, zorgden voor een kader en begrensden wat een mens zoal hebben kan.

Terwijl de stoelendans rondom de verkiezing met als inzet het voorzitterschap van de Europese Commissie aanhield werd de Oranje mars in Lyon vanwege allerlei veiligheidsoverwegingen verboden. Natuurmonumenten wil minder bomenkap, de droogte blijft hardnekkig bestaan, een farmaceut ligt in bed rustig te dromen van het stijgen der winsten. Drijven op de geldstroom kan heel aantrekkelijk en een aanwinst zijn voor het gevoel van.

1,2,3,4,5,….gedurende de route op de snelweg telde ik er een stuk of vijf. Passerend. Zoevend aan de linkerkant. Klinkende namen als Mercedes en Audi, herkenbaar aan het ijzersterke logo, genoten van het zachte warme avondlicht. Een haardos wisselde af met baseballpetje. Het neergelaten en keurig opgevouwen dak lag in de daarvoor ontworpen vorm. Cabrio klinkt als een ijsje, als onderdeel van een designkeuken, als toestand, het Zwitserleven gevoel of gewoon als vleugje parfum.

Het is al tijden onrustig in Sesamstraat. Meneer Aart is boos, zeer boos. De poppenspeler die Pino stuurt kwam met tekst naar buiten. Allerlei geruchten doen de ronde, verwijten hebben vrij spel door een gebrek aan communicatie en helderheid. Hoe moet het nu verder met Ernie, Bert en al die anderen? En met Ieniemienie?

Het is al tijden onrustig in Sesamstraat. Op de bodem van het Comomeer was het stil. Doodstil.

Een braderie, de naderende Vierdaagse en een tijdelijke situatie

Mart van Zwam Vanuit het perspectief van een overvliegende drone zag de braderie eruit als een rechthoekige taart met verschillende lagen en smaken. Er was het gebruikelijke: het onvermijdelijke springkussen dat altijd scoort, de zeer plaatselijke winkeliers die hun koopwaar hadden uitgestald, een marktkraam van een makelaardij, twee politieke partijen (GroenLinks en SP), een stuk of wat  goede doelen, enkele kramen met tweede hands spullen. Natuurlijk was er ook een podium voor het muzikale vertier, een viskraam, friet kon je kopen, er was alle ruimte om te slenteren en eventueel te flaneren al naar behoefte. De zon en de tropisch aandoende hitte deden de rest.

Het meest verbaasde me een kraam van de voedselbank voor honden (echt waar!), ergens verderop werd kunst verkocht. Althans dat moest het voorstellen. De afbeeldingen op canvas deden denken aan ‘het zigeunerinnetje’, de ‘jongen met een traan’ of de ‘oude zeeman met pijp’ maar dan in een moderne variant.

Een paar kilometer verderop maakte de binnenstad zich langzaam maar ook volgens plan op voor de aankomende Vierdaagse. Hekken stonden in paren of bij bosjes al klaar, borden met aanwijzingen waar naar toe en waarschuwingen voor waren nog stil maar nadrukkelijk aanwezig.

1 juli. Op het eerste gezicht is er niet zoveel anders dan een jaar geleden. Een paar dingen? Trump scoorde gisteren (uitbundig twitterend) heel goed, de ontmoeting leek spontaan doch strak geregisseerd, politiek gesteggel is van alle tijden, er was de mishandeling van een conducteur, het ernstig bedreigen van hulpverleners die hun werk doen, wereldwijd waren er demonstrerende Gay Pride deelnemers.

1 juli. Een graad of tien is de temperatuur gezakt. Regen is er niet te verwachten. Jammer. Ik hoor de natuur ernstig klagen. Jammerend doch hoorbaar voor wie wil.

Het vanzelfsprekende, het Prado en het beeldenfestival

Velasquez

De smederij van de vulkaan- Diego Velásquez

“Democratie is niet vanzelfsprekend” aldus Kasja Ollongren in een interview. Waarlijk een open deur zonder een echte eyeopener te zijn. Boodschappen verpakken is een kunst. Net zoals goede kunst ook altijd wel een boodschap met zich meedraagt. Klein of groot doet er niet toe, het formaat is veelal ondergeschikt maar tegelijkertijd ook veelzeggend.

Het plakkerige gevoel van gisterenavond en nacht was dat ook. Iedere beweging leverde onbedoeld maar trefzeker vocht op en juist dat komen we de laatste dagen weer ernstig tekort. Elkaar tegenspreken is in dat geval iets vanzelfsprekends.

Terwijl buiten het ochtendvocht de toon bepaald was er het bericht van een uitwisseling door het Prado uit Madrid en het Rijksmuseum te Amsterdam. Zeventien werken zijn er al in in het Prado, veertien komen er in het najaar (vanaf 11 oktober te zien)naar Amsterdam. Maak de borst maar nat want er zal veel reclame voorbijkomen en het zal er druk gaan worden.

Rembrandt’s De staalmeesters zal naast ‘De smederij van de vulkaan’ van Velásquez komen te hangen. Ik ben reuze benieuwd naar de overeenkomsten, verschillen, uitstraling, compositie en meer van dat soort wezenlijke onderwerpen. Een feest zal het gaan worden, een hartelijke communicatie tussen opzet, kleur en penseelstreek ligt stil in het verschiet. Vanzelfsprekend zal zich, gevoelsmatig gesproken, in een andere dimensie gaan afspelen.

De storing, een pijnlijke ontkenning en de naderende komkommertijd

‘Energy’ -olieverf op aquarelpapier- Mart van Zwam

‘Energy’ -olieverf op aquarelpapier- Mart van Zwam

Bij storing noodnummers blijkt er geen plan B te zijn. Zo kopte de Volkskrant vanochtend. Ja, de ervaring van gisteren was vooral die van kwetsbaarheid. Irritant was het ook en wel zeer. Een keer of zes ging mijn iPhone als een waanzinnige tekeer. Ik denk dat de mensen waarbij de angst voor van alles en nog wat de laatste jaren flink is aangewakkerd er gisteren een argument bij kregen. Zomaar. Gratis en voor niks.

Ontroerend was die melding van een zeehond die de zee niet meer terug kon vinden. Amsterdam, de Amstel, de Kwakel, Uithoorn klonken niet alleen aardrijkskundig maar ook poëtisch. Een team van Pieterburen zal een oogje in het zeil houden en kijken of ie de goeie kant uit gaat. Het leek er sterk op dat het bericht over de verdwaalde zeehond een voorbode was van de naderende komkommertijd.

Ondertussen was onze Maarten goed op dreef, haalde tenslotte het einddoel onder luid applaus en allerlei andere toeters en bellen. Ergens in Duitsland was spontaan aan de orde. Het bleek om een ontploffing te gaan van een oude bom uit WO2. De geregistreerde lichte aardbeving had haar uitleg. Qua beeld en beleving vond ik het een signaal van oppassen. Soms kunnen conflicten zomaar en opeens veranderen in het uitbreken van pleuris of erger nog oorlog.

Ze is niet mijn type. Snel gevolgd door te verklaren dat het nooit is gebeurd. Mochten er nog twijfels zijn een deel over s’mans geestelijke vermogens, toch een van de machtigste mannen ter wereld, dan lijkt me het nu toch wel kraakhelder.

Succes vandaag. En vergeet niet voldoende te drinken.

Bestsellers, paniek en de niemendalletjes

Mart van Zwam Ik vroeg me vandaag juist af waarover ik zou willen schrijven. Over Maarten? Het eraan gekoppelde en gepropageerde Wij-gevoel? Over de strijd tegen het water, de elementen? Over het Friese landschap, het kreunende Groningen? De droogte, het in werking gezette hitteplan of de slag om Istanbul? Wat trouwens wel heel heroïsch klinkt?

Buiten is het rustig. Volgens mij zijn zelfs de vogels spaarzaam met hun energie. Althans zo lijkt het. Er is nauwelijks iets te horen. Voor alle zekerheid heb ik het bakje waar altijd wel een bodempje water in zit alvast bijgevuld. Straks maar kijken of het proces van verdamping al is in getreden.

Judith Kranz is overleden. 91 is de rijke schrijfster van rijke bestsellers geworden. Titels als Princess Daisy, I’ll take Manhattan en Mistral’s Daughter kwamen voorbij. In mijn hoofd passeerden beelden uit de jaren tachtig. Muziek van Nana Mouskouri (Only love: titelsong Mistral’s Daughter) ondersteunde tijdschriften zoals het veel verkochte Cosmopolitan en Goud Housekeeping. Niemendalletjes voerden een hevige strijd met vooruit komen, kwaliteit en meesterschap.

In de Volkskrant van eergisteren (zaterdag)stond een mooi stuk over en met Fay Weldon. Ook alweer 87 bij the way. “Schrijven en uitgeven is veranderd van kunst in een industrie. Om als schrijver te overleven moet je dus iets maken wat mensen willen lezen, en daarom is het belangrijk dat je iets nieuws te zeggen hebt.”

Buiten is het rustig. Geen stilte voor de storm, maar meer de voorbode van de verwachtte hitte. Goed drinken (water), niet teveel stress en vooral niet gaan panieken. Ondertussen heb ik Nana in mijn hoofd.

Help!

Boys, girls en een vrolijke Fiat

Mart van Zwam Boys will be boys. De knul van jaar of veertien die enkele meters voor me fietste trok plotseling zijn voorwiel van de fiets omhoog en zigzagde enkele tientallen meters over het fietspad. Omdat ik nu niet bepaald een ervaren reiziger ben in de wereld van de wetenschap en vooral die van de medische tak ervan weet ik niet over het hoe en waarom, maar hij deed het.

Het beeld was er een om van te glimlachen. Ik zag niet de blikken van de passerende automobilisten maar kon me er iets bij voorstellen. Misschien ook glimlachend dan wel ergernis over zoveel uitdagend vertoon. Het zou ook kunnen dat sommigen graag die fietser hadden willen zijn. Uitbundigheid is vaak een wens, het toelaten ook.

Bij het pompstation was net voor me een jonge vrouw van een jaar of 19 binnen gelopen. Ze stond voor me in de rij. Schouders, heupen, ronde billen in een adembenemende en nauwsluitende broek. Zandloper-effect wat mooi kan passen. Haar gezicht was niet te zien en zag ik nooit. Wel die van de verkoper achter de kassa.

Haar stem was zacht, waarschijnlijk net als haar donkere haren. Nog lang niet aangetast door de tijd. Het had de lichtvoetigheid van een zojuist voorbije lente.

Ik was aan de beurt. Haar energie golfde nog na. De ogen van de jongen gingen drie keer van mij naar de buiten lopende haar. Kort leek een eeuwigheid te duren. Ze stapte in een auto waarvan ze de brandstof even daarvoor had afgerekend. Vermoedelijk was het een klein maar ook pittig autootje. Misschien zo’n Volkswagen met rode streep langs de zijkant. Ik hoopte stiekem op een Fiat 500. Zo’n oude. Zo’n klassieker. Eentje die vrolijk en ontelbare malen de straten van Rome had bezeten als was het de King of the World. 

De oprukkende rups, een laadpaal en de aaibaarheidsfactor

Processierups

Fotografie Mart van Zwam

Terwijl er gisteren iets was met Trump, een op het laatste moment afgeblazen aanval en het aanhoren van het geschatte aantal doden, dook onze Maarten in het water. Nou ja duiken, hij liet zich op een bepaalde manier in het water vallen en zwom alvast door een soort van erehaag richting de Elfsteden. In gedachten zwaaide ik hem uit, toe en vond het toen wel welletjes.

Mensen waarschuwden elkaar voor de enorme hitte van de komende dagen. Net zoals laadpaalmaker Fastned dat gisteren naar de beurs ging, ook daar ging het er heet aan toe. Het aandeel schoot omhoog, was direct vijf keer zoveel waard alsof er niets aan de hand was met Trump, Amerika, Iran en enkele militairen die qua beeld in de startblokken stonden. Ergens hoop ik dat er ooit laadpalen komen waaraan mensen zich kunnen aansluiten om er nog eens goed over na te denken. Dat zou pas een werkelijk technische vooruitgang zijn!

Yep, het gaat echt wel warm worden. Zelfs enorm heet. Hoorde ook dat de politiek moet kiezen tussen economie en milieu. Ook lastig. Gaan we voor de korte of de lange termijn? Ook dat is lastig. Na mij de zondvloed zit gewoon niet in mijn persoonlijke systeem, daarvoor lag ik teveel aan de laadpaal dat leven heet. Overzicht en lering trekken horen daar gewoon bij. Net als tijden die veranderen, inzicht en herhaling van zetten.

Gekke president. Mits het allemaal klopt. Zoveel doden staan uiteraard niet goed op je scoringslijst van behaalde doelen. En komen ook zeker niet van pas met de verkiezingen in aantocht.

Mooi woord, aantocht. Net zoals conflictgebieden, Elfstedentocht, beursgang en laadpaal. Net als processierups. Politiek gezien volledig oninteressant. En met een aaibaarheidsfactor van -10.

De Nederlandsche cultuur, kunstboeken en het alfabet

Breitner “Maar, bent u niet bang dat de Nederlandse cultuur verdwijnt?”.

De vraag was net zo bijzonder of grappig als dat de tweedehands boekwinkel kunstboeken rijk is. Vreemd, na al die tijd, en ik ben echt vergeten waneer het is gestart, kan ik vaak niet wennen aan het U. Alsof het in veruit de meeste gevallen en qua tijd niet past. Misschien heeft het met de instelling te maken, de energie, of mijn eigen gevoel van. In het leven staan is net zo’n veel gebruikte uitdrukking als ‘mijn energie is op’ of ‘niet goed in je vel zitten’.

Zachtjes gleden mijn ogen over de verschillende titels en kunstenaars. Las ze bijna stuk voor stuk, pikte er eens eentje uit. Verbaasde me over de prijs, is dat typisch Hollands(?), en hield me in. Sommige gefotografeerde kunstwerken hadden dan niet de juiste kleur, dan geen mooi lettertype of veel te veel aan tekst waardoor de foto’s onderschikt een ondergeschikt leven moesten leiden. In de schaduw staan werd licht en omgekeerd.

Tja, wat is dan die Nederlandse cultuur? De vaag was op reis. Vloog door de ruimte als een prikkelend insect, ontmoette ergens onderweg de angst en bleef oningevuld. De steller van de vraag, gezeten op een stoel en aan de telefoon was even in de drukte van een telefonisch gesprek.

A, B, C, D, E, F, G, H….ik zat in de H. Ergens hoorde ik Aap, Noot, Mies, Zus, Jet. Zag opdreunende kinderstemmen door zomers openstaande klapramen in een schoollokaal. Zag prenten met ontluikende en alsmaar groeiende natuur, afgewisseld met heilig aandoende plaatjes met onderdrukte zwarten er op. Dacht even aan de missie en het verruilen van bijbels met een stuk of wat inlandse kunst die dan naar huis werd verscheept en zo zijn verdere intrede in Holland deed. Voelde hoe overspoelen en juist de beelden ons kunnen veranderen.

Of ik bang ben? Ach, welnee. 

En die zogenaamde Nederlandsche cultuur? Alles is altijd in beweging. En dat is maar goed ook.