Toegepaste lockdown, de drukte en de afstand tot de kunst

Mart van Zwam Dag zoveel van de intelligente lockdown die ondertussen wat mij betreft de naam niet eens meer mag dragen was er deels een van ontwijken, zigzaggen en heerlijk Italiaans ijs eten.

Het was druk in het centrum van de stad. Vreemd en bijzonder wat een tijdelijke afzondering met een mens kan doen. Veroorzaken is een ding, verworven automatismen een ander. Het wandelen in de stad was gisteren gevuld met een route volgen die me zo min mogelijk in de buurt van anderen zou brengen. Een schier onmogelijke opgave zo bleek. De wereld (qua financiën, economische vooruitgang en diep gewortelde behoeften) leek hetzelfde te zijn als voorheen. Zij het met wat aanpassingen bij winkels en horeca. Het (politiek)geïntroduceerde zogenaamde nieuwe normaal lijkt nog ver weg, misschien verder weg dan ooit.

Er hoestte iemand. Voor me liep een man luidkeels te bellen. Anderen lopen in groepjes vrolijk te doen. Een enkeling liep met een mondkapje, velen met een ontkennende en niets aan de hand blik. Wat je niet ziet bestaat niet of ben je snel vergeten. Ik dacht even aan intensive care. Niet zozeer qua ziekenhuis en zorg maar in het algemeen gesproken als straatbeeld.

Terug in de lockdown. Wachtend om aan de slag te gaan. Een scherpe en oprechte column van Tommy Wieringa gaf gedachten die er niet om liegen. Aan de slag gaan is de goeie energie, gepaste afstand tot de kunst is niet noodzakelijk. Juist niet!

Zaterdag, het werk en de Kiss & Ride van het klimaat

Mart van Zwam Zaterdag in de lockdown waarin, zo te peilen en af te wegen, al het verstandige in de buitenwereld als sneeuw voor de zon lijkt te verdwijnen. Niet zo bijzonder wanneer je de klimaatverandering erbij pakt. Er met en aan de haren bijslepen lijkt ook nog eens een van de woordelijke rode draden van deze week.

Knokken en gesteggel in de politiek. Gedoe over de mondkapjes, heen en weer argumenten i.v.m. de nodige zorg, een potje Grieks-Romeins worstelen qua financiële steun in het bedrijfsleven, een mee zwemmende dolfijn die qua aaibaarheidsfactor nogal scoorde in het Nederlandse water. Wat een week!

Ben benieuwd hoe lang het nog duurt voordat al die oprukkende dieren in binnen en buitenland zich weer terugtrekken uit de door ons zo (tijdelijk)verlaten delen van de steden. Ben benieuwd wanneer de toeristen hun territorium weer zullen gaan bezetten. Ben benieuwd wanneer het klimaat zich nog meer in de strijd op overleven zal gaan bemoeien.

Zaterdag! Het weekend is begonnen. Alhoewel dat voor een vrij werkend en behoorlijk vrijdenkend mens minder zegt dan voor een gemiddelde kantoorslaaf of selfie scorend lid van de mensheid. Vorm zal zich aandienen. Net als inspiratie, lijnen en de uiteindelijke compositie die meebeweegt in de energie van het creëren.

Zaterdag. Ik ben nu al benieuwd naar volgende week wanneer voor de allerkleinsten de scholen weer van start gaan. Kiss & Ride zal hun deel zijn.

Het debat, het gekrakeel en zonder mondkapje naar Montmartre

Chaim Soutine- Modigliani Dag zoveel van de intelligente lockdown waar versoepeling staat te gebeuren maar waar ook de twijfel inmiddels toeslaat voerde naar Parijs. Montparnasse inruilen voor het geluid van debatteren is een mooie uitvlucht.

Geen gereis met mondkapjes al dan niet voorzien van een leuk design of zelfs reclame. Geen anderhalve meter afstand en gekrakeel omdat de trein te vol is en passagier weigeren uit te stappen. Geen laatste cijfers, geen gezeik daar weer over. Geen zichzelf tot viroloog en experts benoemen, geen ego’s, geen boze gezichten plus het gevoel van achtergesteld zijn.

Montparnasse lag er mooi bij zo in het volle licht van Mei. Gevels waren als kroonjuweel op een pand. Trottoirtegels verschenen als onderdeel en vlak in een compositie die menigeen het water in de mond zou laten lopen. Geopende winkelpanden ademden herinneringen waar zielsveel een diepere betekenis aanraakt.

Het beeldscherm opende namen als Picasso, Chagall en Max Ernst. Jean Cockteau verscheen in woorden. De vriendschap en het elkaar verbeelden van Chaïm Soutine en Amedeo Modigliani gaven een rijk en vol beeld. Veel is er gezegd en geschreven over die vullende periode in Parijs. Veel is er over nagedacht en uitgegeven.

Terug in mijn eigen stad waar overheidsregels voor de horeca zijn verandert in een man met de zeis en waar de financiële dood op de loer ligt zijn er ook kansen. Kans op een herstel. Wellicht in een nieuwe vorm. En op gepaste afstand.

De voorwaarden, restricties en de waarnemingsruimte

Kroller Muller Museum Dag zoveel van de intelligente lockdown is er een van de versoepeling. Een belangrijk deel van werkend Nederland staat, compleet met allerlei voorwaarden en restricties, in de startblokken. Ruimte gaat in aanpassing. Verdienmodellen, of anders gezegd een poging om er nog iets van te maken, gaat een samenwerking aan met budget en verwachte kosten. Ons land zoal zich weer van haar beste kant laten zien. Dat is een voelbare energie.

Het duurt niet lang of de straten zullen druk bevolkt de strijd aangaan met het wakend en rekenend oog van de regering. Mondkapjes zullen het openbaar vervoer gaan kleuren. Ontwerp en dessin zullen des genieters deel zijn.

De musea gaan weer open. Ook onder voorwaarden. Ben benieuwd hoe de kunst er op reageert want je weet het namelijk nooit met de kunst. Zal er gemor zijn vanwege zoveel voorzichtigheid? Zal er een zucht zijn om zoveel waarnemingsruimte? Zullen beelden in een beeldentuin zich weer bekeken voelen? We gaan het zien en vooral beleven.

Ondertussen pakte ik er maar een beeld bij. Een foto gemaakt in de tuin van het Kröller-Müller Museum in ons Nationale Park De Hoge Veluwe. Daar waar het bronzen beeld van Meneer Jaques (Oswald Wenckebach- 1895/1962) je altijd zal blijven verwelkomen en verbazen. Daar waar busladingen vol high-light zoekers uit het Oosten je behoorlijk voor de voeten kunnen lopen, daar waar het licht van binnen en buiten je voor altijd van je sokkel kan blazen.

Het spoorboekje, de versoepeling en de liefde van een moeder

Diego Rivera Dag zoveel van de intelligente lockdown die aan versoepeling toe is zo. Vandaag komt het kabinet met plannen en een heus spoorboek om het los gaan in goede banen te lijden. Het verbaasde me niets dat ik al snel herinneringen kreeg aan die good old days waar je nog met behulp van een spoorboekje door het land trok en je weg kon vinden.

Tijd voor de kapper. Mijn haar is inmiddels op een behoorlijke lengte. Aan de zijkanten en achterop is het een wild gedoe, bovenop is de staat van minder, minder, minder al lang niet meer te stuiten. Nog een verschil ter vergelijk met de tijd van het in vergetelheid geraakt spoorboekje. Toen de NS nog een grote familie was, de tienertoer in trek en haast veel minder (3x) druk oplegde.

De dag na bevrijding, zes mei, is er ook een van door-mijmeren zo vrees ik. Moederdag is aanstaande en volgens de reclame die in grote getale over het scherm flitst zullen we dat weten ook. Opdat we niet vergeten!

Mijn dochter is ook een moeder. Een mooie, warme, zorgzame en lieve. Beelden van haar/hun opgroeiend kind lopen als rode draad door het dagelijkse bestaan. Van eerste stapjes tot wereldse ontdekkingen in het klein zijn als verrassende kunstwerken in een museum. Momenten om te koesteren die van levensenergie waar gedachten aan economische vooruitgang gelukkig niet van toepassing zijn.

Moederdag is aanstaande. Vanochtend verscheen er plotseling werk van Diego Revera (1886-1956) op het beeldscherm. Diego Rivera, inderdaad de man van Frida Kahlo. Het beeld laat een moeder en kind zien. Indrukwekkende bonte kleuren verbinden zich met hartelijk en open. Liefde op z’n mooist weegt op tegen het bombardement aan slechte Moederdag reclame.

De stilte op de Dam, de vrijheid en Armando’s wapperende vlag

Fahne-Armando Dag zoveel van de intelligente lockdown zette rustig voet richting de Amsterdamse Dam. Het Nationaal Monument, ooit door Duitsers gerestaureerd, schitterde als nooit te voren. Stil was het op de Dam. Leegte vulde de ruimte als nooit te voren. Druk voelde als stemming, de verloren drukte als een niet gemis.

Over de woorden van onze Koning is al veel gezegd en geschreven. Op Twitter reisden ze met de snelheid van het licht. Iedere onbekende en bekende Nederlander deed er zijn zegje over. Retweet en deelbaar zijn proefden als metgezellen na de stille herdenking.

Er waren niet veel mensen op de Dam. Slechts enkele zichtbare en onzichtbare bewaking plus uiteraard zij die opdraafden om de boel te poetsen omdat de coronatijd er nu eenmaal om vraagt en eist. Ik merkte dat ik een aantal keren behoorlijk was afgeleid door de hooggehakte benen van Hare Majesteit maar dit even terzijde.

Arnon Grunberg was op zijn best, vloeiend in stilte en met energierijke woorden. De akoestiek van de lege kerk deed wat het moest doen. Het was een dragend geheel dat veel meer was dan de som der delen. Ergens zag ik een treinwagon, afgerukte horloges, uitgerukte tanden, efficiëntie en lijken op een hoop gesmeten. Een moeder gooide haar gewonde kind richting beul was het beeld dat maar niet verdween. Zelfs mocht verdwijnen zo leek het. Niet in de minuten erna, niet na uren, niet gedurende de nacht.

Ergens wapperde een vlag. En wel die van Armando. Geschilderd zoals hij schilderde, in beeld gebracht zoals alleen hij dat kon. Plotseling miste ik Armando en zijn energie. Plotseling miste ik ook om weer eens in alle vrijheid richting een museum te slenteren.

Er moet veel meer geld richting kunst en cultuur. En onderwijs. En literatuur. En uiteraard de poëzie die ontstaat door het leven.

4 mei, een omsloten kader en de liefde voor de poëzie

Neil Diamond Dag zoveel van de intelligente lockdown die behalve de nodige beperking ook zoveel inspiratie kan opleveren. Een dag van vlaggen halfstok, gedeelde en doorgegeven herinneringen, gevolgen en bevoelde smart. Tenminste, zo zal het voor een aantal mensen voelen.

Partij voor de toekomst. Het was gisteren een beetje een kolderiek aandoend gedoe. Macht werd tentoongespreid als zeer menselijke gedrag. Betichten van was een reactie. De verdediging werd opgesteld als werd er weer serieus politiek gesport.

Dag zoveel is er een van een uitnodigend maagdelijk en kunstzinnig vlak. Rechthoekig. Op maat. Vooraf omlijnt om het kader aan te geven waar een en ander zich zal afspelen als onderdeel van het gecreëerde proces. Los, los. Ik moet los. Weg van aannames, veronderstellingen, oordelen en veroordelen. Licht en donker zal er zijn. Maar vooral ook veel kleur.

For I’ve been released/ And I’ve been regained/And I’ve sung my song before/ And I’m sure to sing my song again

Some people got to laugh/ Some people got to cry/ Some people got to make it through/ By never wondering why

Het is als poëzie. Woorden versterkt met een flinke dosis waarheid. De zinnen stroomden als energie door de zaal tijdens een concert van Neil Diamond in 1976 met als titel Love at the Greek. Wat later in tijd klonken ze omgeven door de wanden van mijn bescheiden slaapkamer als kader.

Het is 4 mei vandaag. Laten we even stilstaan.

Het zelfvertrouwen, de hoogmoed en de vierde mei

Picasso Dag zoveel van de intelligente lockdown blijft nog steeds zoals ie is. Gewoon verstandig, creatief en vooral slim omgaan met de gewijzigde omstandigheden.  Volgens de berichten was het gisteren als bijna vanouds druk in Amsterdam, dat zelfde was het geval in mijn eigen woonplaats mits je de beelden geloofd en dat doe ik dan voorzichtig maar.

Intussen blijft het rumoerig bij twee bekende Nederlandse politieke partijen. Misschien was het verwachten maar het voelt als interne brandstichting met het nodige bluswerk. Grappig was het nieuws dat er een dolfijn in de Amsterdamse haven zwemt, hopelijk vind hij of zij ook de weg weer terug. Ontroerend en warm blijft het bericht over de panda-geboorte. Nederland op zijn best deelde massaal het nieuwtje.

Morgen is het 4 mei. Automatisch gevolgd door de vijfde. 75 jaar bevrijding vooraf gegaan door de stilte van de vierde. Of ik ook een brandende kaars voor mijn raam ga zetten (oproep!) weet ik nog niet. Alleen het schrijven al van de woorden roept te veel herinneringen op aan de bijna vergeten hit van Rob de Nijs. Eenmaal in je hoofd gaat het lied er voorlopig niet meer uit.

Ik zie wel. Eerst maar eens de zondag als dag van vooraf. Ondertussen kwam er een mooie afbeelding voorbij van Picasso’s schilderij over de val van Icarus (1958). Toevallig mijn geboortejaar maar dit even terzijde. Icarus was door zijn vader gewaarschuwd niet te hoog te vliegen maar stortte uiteindelijk toch neer in de Egeïsche zee.

Hybris is volgens bronnen een thema dat je vaker tegenkomt in de Griekse mythologie. Gestraft worden voor hoogmoed, grootheidswaan, onbeschaamdheid, overdreven trots of overmoed. Het zegt wat.