Category Archives: De Dromer

De Liefde

2018-02-04-03547-smallIk liep vanochtend met een gevoel rond van: als de zon de aaibaarheidsfactor laat stijgen…niet in graden Celsius of Fahrenheit, maar gewoon. Dan ziet de wereld er weer heel anders uit.

Het is een bijzonder iets, het licht. Net als waarheid en realiteit kan het elke kant en vorm opschieten. Zomaar. Dan weer is het strijklicht, dan weer knetterhard of zacht als zijde. Zonsopgang, ondergang, de seizoenen. Ritme en tijd. Alsmaar wisselt het. Maar op en gelijktijdig met het hartslag van het Universum.

Zondag nog enkele foto’s gemaakt. Van omgewaaide en daarna verzaagde boomstammen. Eenmaal dichterbij gekomen openbaarde zich weer het schouwspel van lijnen en kleuren. Vormen en verdeling. Eenmaal dichterbij gekomen liet zich de andere wereld zien. Die waar je fantasie van op hol kan slaan. Op drift kan raken als was je in een tropisch regenwoud. Tussen reusachtige bomen. In de bossen uit The Lord of the Rings of het landschap uit Game of Thrones.

Fantasie is een groot goed. Kostbaar dan goud. Meer van waarde dan scepsis, oordeel of argwaan. Meer van waarde dan het gevoel van gezellig of leuk. Net iets meer van waarde dan melancholie. Maar veel minder dan het hoogtepunt en rijkste van allemaal: de liefde.

De Dromer

2016-09-22-157-smallEindelijk is de trip naar Parijs in het verleden verwerkt. Dingen hebben nu eenmaal hun tijd nodig. Dat alles zijn eigen tijd en ritme heeft weet ik eigenlijk ook wel, maar dat er structuur heerst in een ogenschijnlijke chaos op een ruimtelijk ritme is van een niveau.

O mio bambino caro. De prachtige stem van Dame Kiri Te Kanawa golfde door de huiskamer en de ruimte die het inneemt. Ik nam het in. Niet alleen het geluid, maar ook de pakkende en voedende energie. In dezelfde ruimte waren de beelden uit de film “A room with a view” te zien. Als geprojecteerde dia’s. Aangedreven door de motor van de stroom van het Universum.

After the gold rush. Neil Young deed er nog een schepje bovenop. Schilderde er op los met woorden en zinnen vol betekenis. Een koningin kwam voorbij, ridders in harnas, de volle maan en vliegende space ships in zilver.

The Garden of Earthly Delights. Ik moest voor de zoveelste keer naar de beelden van fotograaf Tim Walker kijken. De expositie is trouwens nog te zien tot en met 25 februari. De foto’s zijn niet alleen gewoon groot maar meer dan levensgroot. Dat, plus de manier van afdrukken, het onderwerp, de gefotografeerde mensen en de diverse verwijzingen naar ‘onze’ Jeroen Bosch maakt een bezoek en vooral het bekijken van het werk zeer de moeite waard.

Onze Jeroen. Onze Jheronimus Bosch. Een van de aller prikkelendste en mysterieuze kunstenaars van ons lage land. Het jubeljaar 2016, waarin er flink werd teruggekeken en bewierookt, ligt alweer ver achter ons. Maar nooit en te nimmer zal ik de tocht en sensationele klimpartij naar en op de St.Jan vergeten. Nooit komt dat moment dat het als bezoeker praktisch mogelijk is om naar de randen en grenzen te reizen om vanaf die hoogte de stad en boel te overzien terug.

In mijn archief vond ik nog een beetje dromerige foto uit die periode van het Jeroen Bosch jaar. Kleuren en vormen in het water. Als een abstracte aanvulling.

 

Ach Parijs…

Mona-LisaIk moet straks naar de trein. De trein naar tegenwoordig met halte Het NU! Daar zal ik moeten uitstappen om me weer in de drukte van alledag te storten. Heb me voorgenomen mijn eigen snelheid en plan aan te houden, als glinster en sprankelend onderdeel van De Stroom.

Ach Parijs. Wat een reis door de stad. En de tijd. Uiteraard moest ik nog naar het Louvre. Een vreemde gewaarwording. Niet alleen omdat mijn museumkaart natuurlijk generlei waarde had. De kaart waar ik in het nu zo goed mee uit de voeten kan en graag mee wapper aan de kassa of voor de ogen van een goedlachse suppoost. Nee, niet alleen dat. Ook een vreemde gewaarwording vanwege de kleding van het zondagse museumbezoek.

Ik werd me sterk bewust van de geschiedenis van de stad en het land. De uiterst bloedige opstand tegen de aristocratie, het veroordelen en het onthoofden. De opvattingen over vrijheid, gelijkheid en de broederschap.

Allerlei broeders en zusters slenterden door de gangen en langs de kunst. Ze betraden zalen en ruimtes om niet alleen hun licht op te steken en of te genieten van hetgeen het Louvre zoveel heeft? Nee, zien en gezien lijkt dus toch van alle tijden. Wat heeft die en die aan? En met wie is zij of hij?
Vragen gonsden langs schilderijen en machtig mooie sculpturen. Ik besloot om even te pauzeren op een bankje met fluwelen bekleding alwaar ik het “ballet van vrijheid, gelijkheid en broederschap” op de zondag rustig kon gadeslaan.

In de ruimte (hoe betekenisvol) en de zaal stond ik vrij plotseling voor haar. Ik was niet alleen met stomheid geslagen maar ook verbaasd haar zo te zien. Er was wel bewaking maar geen kogelwerend glas.
Mona keek me aan. Ik wist het zeker. Niet alleen trof zij mijn binnenste waar een pijl van Amor jaloers op zou zijn, ze ontroerde me ook met haar zwijgen. Nooit, nooit zou ik haar stem horen. Nooit het liefdevol uitspreken van mijn naam.

Ik moest weg. Hield het praktisch niet meer droog. Liep langs gekaderde landschapjes. Langs geportretteerden die ondanks hun lijst probeerden te ontsnappen. Versnelde mijn pas bij de mooiste sculpturen met hun bochtige gladde vormen.

Buiten realiseerde ik me dat Mona in de schuttingtaal die het Italiaans ook rijk is wordt gebruikt om het vrouwelijke geslachtsdeel aan te duiden. Ik keek achterom en voelde haar in gedachten lachen om zoveel gekkigheid.

Flirten met het leven…

Man-RayParijs. Het is niet de vraag of jij van haar houdt, maar anders juist andersom. Zo zei Adriaan van Dis het volgens mij. Zo voelde het gisteren ook. Ik voelde me welkom, ontvangen met open hart en schoot.
De straatjes waren vanzelfsprekend schilderachtig. Het rumoer klonk niet als een kamerorkest maar als een juist gecomponeerde symphonie. Sirene’s klonken door de straten of zaten voor deuren om je binnen te lokken. Hopend op een gevulde beurs.

Parijs rook. Eigenlijk slecht en naar teveel van het goede, maar voor mij was het als net gepoetste tanden of liever gezegd het parfum van de liefde. Zo liep ik van hak naar teen, mijn voeten afrollend over de keien. Mijn hart gerust. En geliefd.

Ik probeerde me Parijs voor te stellen zonder de kunst en haar kunstenaars. Het was niet alleen ondoenlijk maar ook schier onmogelijk. Parijs zonder koffie op een terras of liefde kan tenslotte ook niet. De kunst is onlosmakelijk en intens verbonden, voor altijd en eeuwig.

Ooit liep ik tijdens een vakantie op het kerkhof van Cimetière du Montparnasse. Op zoek naar het graf van Man Ray oftewel EmMANuel RAdnitzkY. Het was ontroerend om te zien dat er een aantal lege plastic hulsjes waar kleinbeeld fotorolletjes in hadden gezeten op het graf stonden. Zeer waarschijnlijk achtergelaten door fans, fotografie- en beeldaanbidders. Op het graf prijkten de woorden: Unconcerned, but not indifferent

Parijs is voor eeuwig zo lijkt het. Gevuld met geschiedenislessen zoals bijvoorbeeld de bestorming van de Bastille, het gehak van de Guillotine tot aan uitspattingen zoals de Art Noveau. En alles dat er tussen ligt plus dat zich dichter bij het heden afspeelt.

Parijs is knipogen en intens flirten met het leven. Elke dag.

Kopf im Raum…

GiacomettiDag twee van het driedaagse bezoek aan Parijs. Aangezien het treinkaartje van de trein naar terug maar beperkt geldig is. Dit om trouwens te voorkomen dat je het heden teveel beïnvloedt. Dat is part of the deal zoals de Engelsen zeggen.

Kopf im raum. Beter liet het zich niet vertalen. En aangezien mijn Frans niet je van het is, hield ik het maar daarbij. Giacometti sprak honderduit, hij zat op de praatstoel en sprak met dramatisch aangezette pauze’s. Dat ‘m dit niet interesseerde en dat ook niet. Dat hij het niet deed voor het geld en zeker niet voor het succes. Dat men hem qua werk in een hokje wilde stoppen waaruit hij dan snel weer wilde en wist te ontsnappen.

Kopf im raum. Ik mocht even mee naar zijn atelier. Hij wilde wel een uitzondering maken daar ik van verre kwam. De werkruimte stond vol met half klaar werk. Volgens de meester was het nooit klaar en af. Dat zou onmogelijk zijn en een onderbreking van zijn en het proces. En daar zou hij woest om kunnen worden. Ik wist het wel zeker. Dat viel aan zijn gezicht af te lezen.

Kopf in raum. Hoe wonderlijk is de combinatie en de weg van ogen, hersens, hart en vingers. Die bewustwording was duidelijk voelbaar in het nogal donkere atelier. De aangrijpende beelden waren ‘oog-loos’ en ook weer niet. Ze keken me aan, maar ook weer niet. Een sensationeel gevoel bekroop me. Het best te omschrijven als het leven in de dood. En niet andersom.

Giacometti stak nog maar een sigaret op. Hij rookte als een ketter. De vloer lag op sommige plekken bezaaid met peuken en half opgerookten. Kijken, zien en vooral waarnemen lagen in elkaars verlengde. Dan weer in willekeur maar altijd paraat voor gebruik.

Hij oogde vermoeid. Met een mysterieuze glimlach liet ie me uit.

Au revoir.

Parijs en Montparnasse…

Academie-GiacomettiParijs en Montparnasse

Het was een innig afscheid daar op het perron. De wagons achter de locomotief waren van die oude Duitse. Met van die coupé’s en bijbehorende schuifdeuren. Boven de drie-zit banken in het rood waren voor de reizigers aluminium rekken bevestigd. Bedoelt voor de bagage. De ramen werkten ook op schuifniveau, van boven naar beneden. Alles ademde Deutsche Gründlichkeit.

De asbakjes die in de armleuningen zaten werden niet gebruikt. Al met al was het een trein van voor de haast, burn-out en de stress. Van ver voor het gebruik van de fietshelm en de kniestukken plus elleboogbeveiligers voor peuters en kleuters.

In Parijs aangekomen kon ik het niet nalaten om de ‘Trein naar terug’ gedag te zeggen. Het had me zoveel gebracht. Onderweg zag ik veel meer provinciale weg en veel veel minder snelweg. De transformatie ging langzaam maar gestaag. Enorme en als je het mij vraagt oerlelijke bedrijfspanden vervaagden, verdwenen, om plaats te maken voor veel weiland, koeien en schapen. De lucht werd merkbaar alsmaar frisser, schoner en intenser. De snelheid van het leven was op een lager pitje gebracht. Zomaar. Alsof het een kwestie was van logica.

Tja, Parijs. Wat zal ik zeggen? Oh lal la en de liefde. In willekeurige volgorde. Zo was althans de sfeer toen ik Montparnasse al wandelend binnenliep. Ik zag koffiedrinkers, wijnslurpers en hoorde veel gelach. Soms onderbroken door een flinke discussie die dan weer ging over de politieke situatie, dan weer over de beeldende kunst. Maar bovenal zag ik veel lachende gezichten, meer dan thuis. Thuis dat in de moderne tijd ingebed ligt. Gepaard met passende snelheid, angst voor van alles en nog wat, dichtgetimmerde juridische procedures en protocollen om de boel onder controle te houden.

Ik was op zoek naar Alberto Giacometti. Passeerde de Académie de la Grande Chaumière waar hij ooit lessen volgde en voelde mijn benen trillen van de zenuwen.