Category Archives: Blog teksten

De Nachtwacht, het nieuws en een room with a view

A room with a view

A room with a view- olieverf, houtskool, en potlood op aquarelpapier, 50 cm x 30 cm- Mart van Zwam

Af en toe moet ik even stilstaan bij de Nachtwacht. Bekend. Overbekend. Wereldberoemd. Het beeld van het zonder lijst hangend schilderij laat niet los of koud. Op het journaal van een dag of twee geleden was het uiteinde van het linnen te zien. Daar waar de rand onder de lijst lange tijd verborgen was. Niet alleen interessant of gewoonweg mooi. Het bracht het dichter bij Rembrandt zijn als gevoel intenser.

De scanner deed het nog niet. Waren wat problemen mee. Daar sloot men het nieuwsbulletin mee af. Hopelijk voor hen en de Nachtwacht zelf is het inmiddels in orde en kan het aftasten zijn weg vervolgen.

Een trillende Angela Merkel, heel Holland bakt maar echte ambachtelijke broodbakkers zijn er niet of nauwelijks te vinden, het lerarentekort in het onderwijs is extreem te noemen, de Vrije School zit enorm in de lift, een Amerikaans museum wil kindertekeningen gemaakt in een detentiecentrum tonen, een tandarts schiet met enkele betalende vrinden zo’n duizend cheetah’s af, Peter Sagan wint met een zekere overmacht de sprint, 5G  komt eraan met nog onduidelijke gevolgen, enkele Fransen schreeuwen het uit omdat selfielustigen hun geliefde lavendel niet alleen in bezit nemen maar overduidelijk vertrappen. Ik weet niet of komkommertijd eigenlijk wel bestaat, wel dat het op dit moment gelukkig weer eens regent.

Sporen. Misschien is dit wel het woord van de dag. Sporen van een ziekte, onduidelijkheid, gebrek aan of een verkeerde visie. Sporen van gedode cheetah’s, vertrapte lavendel, de gevolgen van onze drang om alsmaar online te zijn, het liefst snel, sneller en wel nu. Carpe diem in 5G.

De verf aan de rand van het linnen was van een zekere schoonheid. Daar was hij(!) bezig. Aan de slag. Aan het werk. Beeldend. Verbeeldend. Naakt hangt de Nachtwacht er nu te hangen. Bloot. Voor iedereen zichtbaar. Als onderdeel van een grootscheeps onderzoek, restau- en operatie.

Gevoelstemperatuur, de bossanova and the girls

Girl from Ipanema Een groot deel van de zondag was gevuld met The girl van Ipanema. Qua sfeer, gevoel en gedachte aan. Goed de temperatuur mocht dan niet zo samba zijn maar wat gaf het. Gevoelstemperatuur is uiteraard iets compleet anders dan de temperatuur van het weer en/of de verwachting.

João Gilberto overleed op achtentachtig jarige leeftijd. Musicus, gitarist, gevoelige bedenker van de bossanova. Invloed van jazz, van samba. Een mooie mix van zoetgevooisde klanken en opwindende muziek. Poëzie voor langs het strand, op een terras, tijdens het koken, wandelen of zomaar bij een zacht en opwindend knapperend haardvuur.

Tall and tan and young and lovely-The girl from Ipanema goes walking- And when she passes- Each one she passes goes ah

Heel wat anders dan het gesis of recht voor de raap en de directheid van vandaag de dag. Onschuld en onschuldig waren de woorden het woord die bleven hangen bij het aanhoren van de geproduceerde tekst. Plus het verlangen om er naar terug te kunnen.

Gisteren verloren onze leeuwinnen. Toch maar mooi finalist, maar net niet goed genoeg. De Amerikanen waren iets beter. Onze girls deden hun best, gaven alles wat ze konden en in huis hadden. Stuk voor stuk en ieder op een eigen wijze ‘girls van Ipanema’ te noemen.

Oh but he sees her so sadly- How can he tell her he loves her- Yes he would give his heart gladly- But each day when she walks to the sea- She looks straight ahead, not at he

Jim Beam, Willem en een perfect afgerichte trouwkoe

Willem 2Ik heb wel iets met namen. Zo was er deze dagen iets en over met Frans Timmermans (weer niet geworden), Halsema (pakt de wallen aan), Jackie Groenen (naar de finale), Maurice (een echte haan en frans die vanwege te hard kraaien en dus overlast voor de rechter moet verschijnen) en ook Jim Beam (bourbon, alcohol, brand).

Gisteren oude spullen op de kop kunnen tikken, gratis en voor niks. Afdankertjes, rommel en vormen uit een ver verleden. Een oud en flink verroest blikje Willem 2 (50 extra senoritas) bleef me maar aanstaren. Rood, mooi van vorm en zwart-wit statieportret heeft nog steeds ondanks de tijd de allure van ooit en de uitstraling van toen. Mooi om te hergebruiken in een of ander nog te creëren beeld als onderdeel van een nog op te starten proces.

Uitstalverbod. Het was zomaar een woord dat gisteren in het nieuws kwam. Het verbod tot uit te stallen heeft te maken met het feit dat tabak(mooi woord) en rookwaren(ook mooi woord) steeds meer uit het zicht moeten raken. Omdat het schadelijk is, verslavend en in de categorie valt van gewoonweg slecht voor je gezondheid.

Trouwkoe. Ik heb het al eerder aangegeven dat het langs de snelweg best wel wat minder zou mogen. De prikkels die een normaal uitziend landschap uitstoot is al veel (mooi licht, lijnen, kleurvlakken, bomenrijen, een eenzame kerktoren in de late en daardoor verzachtende avondzon), de veelvuldig aanwezige reclameborden doen daar nog een schepje bovenop. Een trouwkoe is by the way een ‘perfect afgerichte’ koe die je kunt inhuren voor je bruiloft. Altijd leuk, fun en in het oog springend.

Perfect afgericht. Ik hou niet alleen van namen.

Samengestelde beelden, cabrio en het stervensproces in Sesamstraat

Mart van Zwam Het was gisteren een dag van samengestelde beelden. Niet alleen dat beeld van de 24 jarige die levenloos op de bodem van het Comomeer werd aangetroffen, ook dat van voorbijvliegende geluidsschermen en wallen langs de snelweg deden een duit in het zakje, zorgden voor een kader en begrensden wat een mens zoal hebben kan.

Terwijl de stoelendans rondom de verkiezing met als inzet het voorzitterschap van de Europese Commissie aanhield werd de Oranje mars in Lyon vanwege allerlei veiligheidsoverwegingen verboden. Natuurmonumenten wil minder bomenkap, de droogte blijft hardnekkig bestaan, een farmaceut ligt in bed rustig te dromen van het stijgen der winsten. Drijven op de geldstroom kan heel aantrekkelijk en een aanwinst zijn voor het gevoel van.

1,2,3,4,5,….gedurende de route op de snelweg telde ik er een stuk of vijf. Passerend. Zoevend aan de linkerkant. Klinkende namen als Mercedes en Audi, herkenbaar aan het ijzersterke logo, genoten van het zachte warme avondlicht. Een haardos wisselde af met baseballpetje. Het neergelaten en keurig opgevouwen dak lag in de daarvoor ontworpen vorm. Cabrio klinkt als een ijsje, als onderdeel van een designkeuken, als toestand, het Zwitserleven gevoel of gewoon als vleugje parfum.

Het is al tijden onrustig in Sesamstraat. Meneer Aart is boos, zeer boos. De poppenspeler die Pino stuurt kwam met tekst naar buiten. Allerlei geruchten doen de ronde, verwijten hebben vrij spel door een gebrek aan communicatie en helderheid. Hoe moet het nu verder met Ernie, Bert en al die anderen? En met Ieniemienie?

Het is al tijden onrustig in Sesamstraat. Op de bodem van het Comomeer was het stil. Doodstil.

Een braderie, de naderende Vierdaagse en een tijdelijke situatie

Mart van Zwam Vanuit het perspectief van een overvliegende drone zag de braderie eruit als een rechthoekige taart met verschillende lagen en smaken. Er was het gebruikelijke: het onvermijdelijke springkussen dat altijd scoort, de zeer plaatselijke winkeliers die hun koopwaar hadden uitgestald, een marktkraam van een makelaardij, twee politieke partijen (GroenLinks en SP), een stuk of wat  goede doelen, enkele kramen met tweede hands spullen. Natuurlijk was er ook een podium voor het muzikale vertier, een viskraam, friet kon je kopen, er was alle ruimte om te slenteren en eventueel te flaneren al naar behoefte. De zon en de tropisch aandoende hitte deden de rest.

Het meest verbaasde me een kraam van de voedselbank voor honden (echt waar!), ergens verderop werd kunst verkocht. Althans dat moest het voorstellen. De afbeeldingen op canvas deden denken aan ‘het zigeunerinnetje’, de ‘jongen met een traan’ of de ‘oude zeeman met pijp’ maar dan in een moderne variant.

Een paar kilometer verderop maakte de binnenstad zich langzaam maar ook volgens plan op voor de aankomende Vierdaagse. Hekken stonden in paren of bij bosjes al klaar, borden met aanwijzingen waar naar toe en waarschuwingen voor waren nog stil maar nadrukkelijk aanwezig.

1 juli. Op het eerste gezicht is er niet zoveel anders dan een jaar geleden. Een paar dingen? Trump scoorde gisteren (uitbundig twitterend) heel goed, de ontmoeting leek spontaan doch strak geregisseerd, politiek gesteggel is van alle tijden, er was de mishandeling van een conducteur, het ernstig bedreigen van hulpverleners die hun werk doen, wereldwijd waren er demonstrerende Gay Pride deelnemers.

1 juli. Een graad of tien is de temperatuur gezakt. Regen is er niet te verwachten. Jammer. Ik hoor de natuur ernstig klagen. Jammerend doch hoorbaar voor wie wil.

Het vanzelfsprekende, het Prado en het beeldenfestival

Velasquez

De smederij van de vulkaan- Diego Velásquez

“Democratie is niet vanzelfsprekend” aldus Kasja Ollongren in een interview. Waarlijk een open deur zonder een echte eyeopener te zijn. Boodschappen verpakken is een kunst. Net zoals goede kunst ook altijd wel een boodschap met zich meedraagt. Klein of groot doet er niet toe, het formaat is veelal ondergeschikt maar tegelijkertijd ook veelzeggend.

Het plakkerige gevoel van gisterenavond en nacht was dat ook. Iedere beweging leverde onbedoeld maar trefzeker vocht op en juist dat komen we de laatste dagen weer ernstig tekort. Elkaar tegenspreken is in dat geval iets vanzelfsprekends.

Terwijl buiten het ochtendvocht de toon bepaald was er het bericht van een uitwisseling door het Prado uit Madrid en het Rijksmuseum te Amsterdam. Zeventien werken zijn er al in in het Prado, veertien komen er in het najaar (vanaf 11 oktober te zien)naar Amsterdam. Maak de borst maar nat want er zal veel reclame voorbijkomen en het zal er druk gaan worden.

Rembrandt’s De staalmeesters zal naast ‘De smederij van de vulkaan’ van Velásquez komen te hangen. Ik ben reuze benieuwd naar de overeenkomsten, verschillen, uitstraling, compositie en meer van dat soort wezenlijke onderwerpen. Een feest zal het gaan worden, een hartelijke communicatie tussen opzet, kleur en penseelstreek ligt stil in het verschiet. Vanzelfsprekend zal zich, gevoelsmatig gesproken, in een andere dimensie gaan afspelen.

De storing, een pijnlijke ontkenning en de naderende komkommertijd

‘Energy’ -olieverf op aquarelpapier- Mart van Zwam

‘Energy’ -olieverf op aquarelpapier- Mart van Zwam

Bij storing noodnummers blijkt er geen plan B te zijn. Zo kopte de Volkskrant vanochtend. Ja, de ervaring van gisteren was vooral die van kwetsbaarheid. Irritant was het ook en wel zeer. Een keer of zes ging mijn iPhone als een waanzinnige tekeer. Ik denk dat de mensen waarbij de angst voor van alles en nog wat de laatste jaren flink is aangewakkerd er gisteren een argument bij kregen. Zomaar. Gratis en voor niks.

Ontroerend was die melding van een zeehond die de zee niet meer terug kon vinden. Amsterdam, de Amstel, de Kwakel, Uithoorn klonken niet alleen aardrijkskundig maar ook poëtisch. Een team van Pieterburen zal een oogje in het zeil houden en kijken of ie de goeie kant uit gaat. Het leek er sterk op dat het bericht over de verdwaalde zeehond een voorbode was van de naderende komkommertijd.

Ondertussen was onze Maarten goed op dreef, haalde tenslotte het einddoel onder luid applaus en allerlei andere toeters en bellen. Ergens in Duitsland was spontaan aan de orde. Het bleek om een ontploffing te gaan van een oude bom uit WO2. De geregistreerde lichte aardbeving had haar uitleg. Qua beeld en beleving vond ik het een signaal van oppassen. Soms kunnen conflicten zomaar en opeens veranderen in het uitbreken van pleuris of erger nog oorlog.

Ze is niet mijn type. Snel gevolgd door te verklaren dat het nooit is gebeurd. Mochten er nog twijfels zijn een deel over s’mans geestelijke vermogens, toch een van de machtigste mannen ter wereld, dan lijkt me het nu toch wel kraakhelder.

Succes vandaag. En vergeet niet voldoende te drinken.

Bestsellers, paniek en de niemendalletjes

Mart van Zwam Ik vroeg me vandaag juist af waarover ik zou willen schrijven. Over Maarten? Het eraan gekoppelde en gepropageerde Wij-gevoel? Over de strijd tegen het water, de elementen? Over het Friese landschap, het kreunende Groningen? De droogte, het in werking gezette hitteplan of de slag om Istanbul? Wat trouwens wel heel heroïsch klinkt?

Buiten is het rustig. Volgens mij zijn zelfs de vogels spaarzaam met hun energie. Althans zo lijkt het. Er is nauwelijks iets te horen. Voor alle zekerheid heb ik het bakje waar altijd wel een bodempje water in zit alvast bijgevuld. Straks maar kijken of het proces van verdamping al is in getreden.

Judith Kranz is overleden. 91 is de rijke schrijfster van rijke bestsellers geworden. Titels als Princess Daisy, I’ll take Manhattan en Mistral’s Daughter kwamen voorbij. In mijn hoofd passeerden beelden uit de jaren tachtig. Muziek van Nana Mouskouri (Only love: titelsong Mistral’s Daughter) ondersteunde tijdschriften zoals het veel verkochte Cosmopolitan en Goud Housekeeping. Niemendalletjes voerden een hevige strijd met vooruit komen, kwaliteit en meesterschap.

In de Volkskrant van eergisteren (zaterdag)stond een mooi stuk over en met Fay Weldon. Ook alweer 87 bij the way. “Schrijven en uitgeven is veranderd van kunst in een industrie. Om als schrijver te overleven moet je dus iets maken wat mensen willen lezen, en daarom is het belangrijk dat je iets nieuws te zeggen hebt.”

Buiten is het rustig. Geen stilte voor de storm, maar meer de voorbode van de verwachtte hitte. Goed drinken (water), niet teveel stress en vooral niet gaan panieken. Ondertussen heb ik Nana in mijn hoofd.

Help!