Category Archives: Blog teksten

Rutger, de nostalgie en de opkomende droogschaamte

Jeroen Bosch Het was zo’n beetje de avond van de nostalgie. Kwam uiteraard door het bericht van het overlijden van onze Rutger gekoppeld aan het warme, zeg maar gerust snikhete tropische weer, en de angst voor de droogte zeg maar gerust droogteangst.

Ach Floris. Jongens en uiteraard ook meisjes die dat gevoel kennen van haartjes nog vochtig en in pyjama wild en opgewonden naar het zwart-wit staren zijn er mede door gevormd. Het verhaal was simpel. Er was goed en slecht en er was een stukje geschiedenis. Er waren glimmende en ook ingedeukte harnassen, er was magie op z’n Sindala’s, er was een reus met de prachtige naam Lange Pier, spanning, humor en ruisende gewaden. De schoonheid van Gravin Ada van Couwenberg werd ondersteund en verder uit- en belicht door het gewone van haar kamenierster Viola. Nooit zag ik een Gravin zo oplichten door het contrast van en door.

Het NOS journaal leek er een feestje van te willen maken. Van de hitte. Het behalen van een nieuw warmte, zeg maar gerust hitterecord, was belangrijker dan oorzaak en gevolg. Ik dacht ondertussen aan de droge tuinen, de ontgroende grasvelden, bezorgde boeren, mislukte oogsten en de algemene waterstand. Het record sneuvelde, werd ook eens tijd. Net zoals het winnen van het Songfestival en het behalen van de Gele Trui tijdens de Tour de France.

Droogschaamte. Het woord zong in mijn gedachten rond. Het koppelde zich met gemak aan vliegschaamte, plastic, CO2 en tuinsproeischaamte.

Ach Floris. Het was de eerste keer dat ik iets van het werk van Jheronimus Bosch zag. Er een glimp van kon opvangen. Enge duiveltjes, vreemde vormen, een toneel en beeldverhaal op doek en dat allemaal in dat indrukwekkende en prachtige zwart-wit.

Dag Rutger.

Code Oranje, Jeroen Bosch en de beeldverhalen

Jeroen Bosch Het zijn de dagen waarin de kleur oranje veel aan actualiteit heeft gewonnen. Mocht er al sprake zijn van enige competitie onder kleuren, wat regelmatig voorkomt, dan deelt oranje zeker nu de lakens uit.

Zeker nu. Terwijl het grootste deel van ons kikkerlandje, een koosnaam die vanwege de grote veranderingen misschien in de toekomst ook aan slijtage onderhevig zal zijn, puft en steunt maakt een deel van de media zich op voor de grote vraag; zal het record worden gebroken?

Rond middernacht gaf de thermometer nog 25 graden aan. De lucht was warm, een ontbrekend zuchtje in de stand van gemis. Klam was het woord, de sfeer qua zomernacht was drukkend. Ergens huilde een kind tranen.

Dinah Washington. Deze dagen klinkt haar muziek en stem. Vanwege de klank, de klankkleur, de teksten en het gevoel voor nostalgie. Summernight wisselde af met Cry me a river, September in the rain, Teach me tonight en Is You is or Is You Ain’t My Baby. Dat laatste is niet geschreven met taalfouten maar hoort zo.

Kleuren, details en Jeroen Bosch. Zie details van een kleine schildering (53 x 65 cm). Ook iets wat zo kan binnendringen. Een goochelaar, een plukje mensen, een dief, een truc, sleutel en gezichtsuitdrukkingen. Verhalen is een groot goed. (Korte) Verhalen vertellen kon onze Jeroen als geen ander.

Parijs, de bloemen en een guillotine

Noordbrabants Museum De paar traptreden waren gemakkelijk te nemen. Het Noordbrabants Museum heeft het wat dat betreft gemakkelijk gemaakt terwijl ik gelukkig heb geleerd dat kunst moeite moet kosten. Zo levert het namelijk het meeste op. Bij de ingang stond een jongeman in de volle zon de Vriendenloterij aan te prijzen. Tja, de Vriendenloterij. Zij helpen ons, ik weet niet in welk aantal of formaat, aan kunst en cultuur gekoppeld aan verlangen, dromen en hebzucht.

‘Mede mogelijk gemaakt’. Terwijl de loterij nog bleef rondzoemen had ik mijn museumkaart al voor de dag getoverd. Wapperend en met een goedlachse goedemorgen kon wat mij betreft het zondagse feest beginnen.

Jan Sluijters. Enkele werken van hem aan de muur. Ook de laatste aanwinst hing vol in het zicht. Naakt pronkte dat het een wellustige lieve lust was. Vrije kleuren dansten en vormden lijf, sfeer en uitstraling. Het krachtige blauw, het groen, de plukken schaamhaar. Een vrouw (op leeftijd) zei tegen haar man dat ze geen onderbroek aan had. Doelend op het schilderij maar dat spreekt voor zich. Ik realiseerde me weer dat bloot en naakt de laatste tijd weer onder hoge druk staan. Topless zonnen is uit. Compleet uit. Gek genoeg is er zelfs een speciale nationale dag voor verzonnen.

In een kleine ruimte hing onder andere werk van Salvador Dali en Pyke Koch. Indrukwekkend. Intens. Doordringend en prachtig geschilderd. Deur door en de volgende ruimte binnenstappend was er het gevoel van ‘wat is er nog meer te ontdekken?’. Het museum werkte als een ober op een zonnig terras. Hard, dienstbaar, goedlachs.

Ondertussen was de geringe drukte doorgeschoven naar een stuk drukker. Paren liepen door de gang. Vrienden, dagjesmensen, toeristen, cultuursnuivers en minnaars. Qua leeftijdsklasse waren de jongeren veruit, veruit in de minderheid. Gezien het programma en de huidige tendens niet zo verwonderlijk. Er zou niets interactiefs zijn, geen ingebouwde selfiemomenten of andere hoogtepunten die goed zouden staan op social-media. Bloemen zouden te zien zijn, veel héél veel bloemen en het werk waar ik uiteindelijk voor kwam. Het werk van Ali Banisadr.

Druiven, bloemen, vazen. Zo fijn en waarachtig geschilderd dat de stilte in het beeld bijna pijn deed aan ogen en hart. Tussen twee schilderijen in stond een heuse guillotine opgesteld. Vanwege de tijd, voor de sfeer en het verband. Een linnen zak waarin het afgehakte hoofd zou vallen was leeg en schoon. Geen bloedsporen, geen geweld. Gewoon een praktisch en dienend werktuig.

Parijs is ver zeggen ze tijdens de Tour de France. Klopt. Héél ver weg. 

Den Bosch, de kunst en de erotiek van een Bosche Bol

Jan Sluijters Het was voor Bosche begrippen nog redelijk rustig in de binnenstad van Den Bosch. Hier en daar zag je mensen op weg naar. Enkelingen op pad. Plukjes toeristen die hun weg zochten of even stil bleven staan bij een van die fantastische beelden en oude achtergronden.

Aan de Bosche Bol valt niet te ontkomen, al zou je willen. Op allerlei plekken zijn de heerlijk smakende en zeer chocolade rijke te vinden. Ik was op weg naar een voor mij onbekende maar ook bekende Nederlander die samen met zijn broer bloemen schilderde en een Iranees die enorm kleurrijk werk maakt met een hoge mate van kleurverzadiging.

Den Bosch. Stad van de oude schilder Jheronimus(Jeroen). Stad waar geen schilderij van hem te vinden is al had je het graag. Het hangt allemaal in musea verspreid in binnen en vooral ook buitenland. Met weemoed dacht ik aan ‘de hooiwagen’, aan de duiveltjes en groteske koppen, de vreemde figuren, het vuur, de hemel, ‘de tuin der lusten’. Geen wonder dat de Bosche bol zo populair is.

Er klonken kerkklokken. Ik besloot om met een flinke omweg naar het Noordbrabants Museum te wandelen. Langs achteraf straatjes, door nauwe steegjes, langs het stromende water daar waar geluid anders is. De klank van de kerkklokken was ondertussen als van een sirene. Vreemd hoe een zaadje eenmaal in je kinderjaren geplant nooit meer echt weggaat, weigert te vertrekken alsof er een virus in je systeem zit dat ondanks een persoonlijke inenting zich steeds maar weer laat horen.

In een van de straten liep een grijze vrouw, qua haar en verschijning, blootsvoets en op sandalen. Haar pij wapperde lichtjes in de zachte wind. Was ze op de weg terug of ging ze ergens naar toe?

Jan Sluijters. Ik wist dat ik wat werk van ‘onze Jan’ zou zien. Iets uit zijn wilde, zeer wilde, Parijse tijd. Met schitterende kleuren en losjes geschilderd. Woorden als penseelstreek, toets, structuur, linnen, olieverf, compositie en vlakverdeling hadden iets als een mengsel van magie en erotiek. Jeroen, Jan. Hel en verdoemenis zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Net als knapperige chocolade en haar zachte vulling.

De poëzie, een Boeddha en het intense geluk

Mart van Zwam Dance me to your beauty with a burning violin. Plotseling was daar Leonard Cohen. Uit het niets. Veelzeggend. Zich alsmaar herhalend zonder bewust opgeroepen te zijn.

Oh poëzie. Wat doet dat met een mens? En geluk? Een gelukzalig gevoel? En de mate van (intens)gelukkig voelend? Gisteren ging een nieuwsitem over het gevoel van gelukkig zijn. Het ging vooral om de uitslag en de cijfers. Nederland schijnt toch bij de top vijf van de wereld te horen. Voor wat het waard is. Wat is (van)waarde? En hoe meet je dat?

Een korte wandeling langs en door de straten, plus zin in ijs en met name een Magnum Classic, wat qua smaak en uitstraling al een genot en geluk hebben is, leverde onder andere een (rustgevend)beeld van Boeddha op. De goedkope print op canvas, bestand tegen weer en wind, aan de muur op een balkon leverde wat het wel op moest leveren. Een glimlach, een gedachte en een opgetrokken wenkbrauw.

Ergens anders zag ik een aantal versteende voortuinen. Arme insecten en ander (on?)gedierte. Geen plek om eens lekker in rond te struinen, iets te eten te zoeken en vinden. Geen plek om van bloem naar bloem te vliegen. Versteende tuinen hebben vaak een onderlaag van strak, geen zin en de meest voorkomende: geen tijd!

We both know that it’s not fashionable to love me. Plotseling was daar Lana del Rey. Zomaar. Uit het niets. Als een sirene uit een doosje. Van een duveltje was geen sprake. Zeer zeker niet.

Een brief, de overige bestemmingen en de teloorgang van het handschrift

Mart van Zwam Overige bestemmingen. Plotseling wist ik wat ik miste. Overige bestemmingen.  Twee woorden, een aanduiding, een combinatie mits in de juiste stemming vol nostalgie en echt wel vallend in de categorie praktische-poëzie.

Het was zeker al een dik jaar geleden dat ik een enveloppe in de gleuf van de brievenbus liet zakken. Het was ook een andere meen ik me te herinneren. Ook brievenbussen zijn het slachtoffer van vooruitgang gekoppeld aan groei. Zag vanochtend nog een mooie en veelzeggende cartoon van Anton Dingeman(Pieter Geenen) in de Trouw. Over groei, vraatzucht, de luchtvaart, het transport, de agrarische sector. Beelden kunnen niet alleen goed zijn maar hebben ook hun eigen krachtige stem.

Bij de Shell, iets verder gelegen dan de eerder genoemde brievenbus, was de middagploeg, nog fris qua uitstraling, inmiddels van start gegaan. Zij hadden niet de drukte van de ochtend meegemaakt door het passeren van de talloze wandelaars die dag drie van de Nijmeegse Vierdaagse tot een succes wilden maken. Een opgebouwde kraam buiten, bedoeld voor de verkoop van koffie en broodjes enz. stond er behoorlijk verlaten bij. In een overdrijvende bui zou ik het met gemak burn-out noemen.

Overige bestemmingen. Vandaag is het alweer de laatste dag van de wandeltocht. Niet de tocht der tochten want die is gekoppeld aan Friesland. In het zuiden van Frankrijk zijn ondertussen de wielrenners de Pyreneeën in en op gereden. Parijs is nog ver. Net zoals Stavoren, Hindeloopen, Franeker, Bolsward, Sneek en degene die ik zoal vergeten ben. Mijn excuses. Alvast. Doe ik maar even want voordat jet het weet sta je op een of ander social-media plein vastgeketend of staand aan een schandpaal.

Overige bestemmingen. Geschreven op mijn iPad. Sorry (alweer). Het is zo gemakkelijk. En zo praktisch. Gisteren zag ik een item bij Een Vandaag over het handschrift, de (on)leesbaarheid en de dreigende teloorgang. De beelden kwamen tot me door een ouderwets toestel dat televisie heet.

Overige bestemmingen. Soms kun je me opdweilen.

De Vierdaagse, het zelfvertrouwen en de influencer

The influencer Goodmorning,

Ben met iets, in de fase van ontwerp, bezig dat ik al snel als ‘the influencer’ heb omgetoverd. Gewoon en in het bijzonder omdat het fenomeen me boeit en omdat het echt iets (of niet…)van deze tijd is. Kwam op het idee vanwege de zoveelste tekst plus foto’s van weer een zoveelste influencer (gaap…).

Woorden als spotten, speciaal voor jullie, zodat je leven aangenamer kan zijn en worden, omdat het geluk je is gegund (uiteraard)en je er natuurlijk recht op hebt (zeer zeker)kwamen bedoeld als steun in de rug voorbij met erin verpakt er eens een flinke (digitale)munt uit te slaan.

Een influencer. Iemand die o.a. voor je op reis gaat, zwaait met producten, aardig tot (zeer)mooi oogt, een soort van (onder)gemiddelde kijk op het leven heeft en met een mobiel de prachtigste en leukste (!) plaatjes maakt. Om je de weg te wijzen naar met de bedoeling je te verleiden om en je over te halen tot.

Bezochte buitenlandse academies voor studie, klaarstaande topspecialisten voor diverse ingrepen, aangeboden privé en groepsreizen om uiteindelijk de schoonheid te accentueren en te versterken. Bij het volgende plaatje, pardon foto, euh beeld, lag een schoonheid van een dame in bad. Gedompeld in een sfeer die akelig mooi dichtbij de film Pretty Women kwam.

Buiten speelt zich het een en ander en iets anders af. De lange stoet van wandelaars, het is tenslotte Vierdaagse, passeert op een afstand (meter of honderd…)mijn huis. De Vierdaagse heeft zo haar eigen invloed. Het uitlopen is een overwinning op jezelf, geeft enig aanzien ten opzichte van anderen, kan je in een euforie brengen die aan het onwaarschijnlijke grenst.

Succes, een mooie dag en beware! 

Een getal, honger en de voedselonzekerheid

Samen bakken Zomaar tussen al het andere nieuws. Bijna onopvallend vanwege het zeer riante aanbod. Van een bloemkoolkwal, Trump’s taalgebruik, kortsluiting op een balkon, de opkomst van weer een lastig insect, tot de bezorgrobot van Albert Heijn in een probeerfase. Het getal van 820.000.000 had zichtbare moeite zich staande te houden tussen al het geweld plus leuke filmpjes en de bijna onuitputtelijke zucht en drang naar nieuws.

820.000.000 dus en nog iets meer dan dat. We kijken niet op enkele tienduizenden of zelfs honderdduizenden. Maar koppel je dat getal aan mensen dan gebeurt er iets. Voeg je er niet genoeg voedsel of zelfs honger aan toe dan is de transformatie een feit.

Meer dan 820.000.000 mensen dus. Het getal bevind zich ook voor het derde jaar op rij in een stijgende fase. Negeren, wegkijken, tot ons nemen zijn zeer gewone en uiterst menselijke trekjes. Net als schaamte, het gevoel van en de gedachte dat het gelukkig niet hier is. Tenminste; hoogstwaarschijnlijk tot zelfs wel zeker.

Voedselonzekerheid was wat mij betreft wel het woord van de dag. Het versloeg allerlei andere kandidaten. Alsof er een mini songfestival plus niet te missen puntentelling de revue was gepasseerd. In een goed uitgedacht en met alle effecten voorzien toneeldecor stond het in de schijnwerpers: VOEDSELONZEKERHEID

Vandaag zijn ze vertrokken voor de eerste Vierdaagse wandeldag. De sliert aan mensen, ruim 44.000, trekt door de Betuwe. Langs wegen, door dorpjes en steden, de paden op de laden in. De gedragen rugzakjes zullen goed gevuld zijn. Een fles water, de onvermijdelijke regenkleding, een blikje, wat brood, enkele versnaperingen, de erbij passende banaan. Onderweg zullen ze hartelijk worden ontvangen en toegejuicht. Door de feestvierders. Door de muziek, de niet te missen reclame en de uitdelers van gratis probeer-producten.

820.000.000 en de voedselonzekerheid. Een paar apart.