Boijmans (2.0), Breitner en beweging

BreitnerKunst is voor mij ook reizen. Reizen naar gebeurtenissen, plaatsen of plekjes in een schilderij. Reizen met de blik van de kunstenaar als reisleider is een mooie optie, reizen in de tijd weer een andere.

Het Boijmans van Beuningen museum kent twee verschillende ingangen, een modernere en toegerust om veel bezoekers te ontvangen en de oude hoofdingang. Mijn voorkeur gaat uit naar het binnengaan via de oude hoofdingang. Voor ik het vergeet? Voordat je überhaupt de hoofdingang binnengaat moet je al kiezen tussen links en rechts, gewoon omdat dat kennelijk de bedoeling was. De paar traptreden om te beklimmen moet je ook voor lief nemen. Goeie kunst is nooit voor niets en niet zomaar, je moet er als bezoeker wat voor over hebben (mits het lukt natuurlijk) en er iets voor doen.

Vanaf de straatkant pakte ik maar de rechterkant want die was het dichtste bij vanaf het punt waar ik op dat moment vandaan kwam. Kwestie van logica dus, het woord hoofdingang heeft daar voor mijn gevoel mee te maken.

Binnenin het museum gaat logica aan de kant en is er ogenblik ruimte voor het gevoel. De jaren dertig, het bouwen en vormgeven zorgen voor een open mond, verbazing en naar adem happen. Het hart, mijn hart, maakt kleine sprongetjes van vreugde. Als liefhebber kom ik duidelijk aan mijn trekken en voel ik me thuis in dit huis, op deze plek om voor even te verblijven. De wereld daarbuiten bestaat voor even niet meer, de soms jachtige snelheid en drukte zijn voor een tijdje naar de achtergrond verhuisd.

Jas uit, en die samen met mijn rugzak afgeven aan een medewerker. Kaartje kopen. Mijn glimlach om niet te hoeven betalen vanwege het in het bezit hebben van een museumkaart levert een gelukzalig gevoel op. Ik krijg een van koper gemaakt plaatje mee met een nummer erop. Bij het verlaten van het huis is dit mijn ruilmiddel voor tas en jas.

De jaren dertig ademen en ik kom ogen tekort. Een welgemeende goedemorgen van een volgende bewaker van de kunst en het laten zien van het toegangsbewijs en ik kan mijn weg vervolgen. Er moeten weer trappen worden beklommen, ik moet er wat voor doen maar dan sta ik toch oog in oog met een beeldhouwwerk van Rodin. Een man in beweging maar ook weer niet. Het is een bevroren moment, alsof er een film is stilgezet. Een frame, een beeld maar dan driedimensionaal. Ik kan er omheen lopen, ik kan alle kanten bekijken en ben gevoelsmatig voortdurend op reis.

Ik moet door, ben net pas binnen, de garderobe en een bewaker met een geborduurde grote B op z’n vest zijn gepasseerd. Het imposante beeld van Rodin laat ik voor wat het is. Een drive naar een aantal favoriete werken, waarvan ik weet dat ze er moeten hangen, dat ze thuis zijn, laat mij een intercity nemen in plaats van de stoptrein. Ik zie in het voorbijgaan beelden van heiligen en hun momenten. Zilver en hout roepen om het hardst maar ik laat het even voor wat het is.

Dit deel van het museum kent gangetjes, paadjes en zalen. Grote en intieme. Ik passeer allerlei beelden uit verschillende momenten, stromingen en jaren. Rembrandt zie ik, daar moet ik straks nog naar toe. Mooie olieverfschilderingen met koeien en paarden of huiselijke taferelen laan ik even voor wat het is. Ik ben op zoek, waar hangt het? Een gevoel van prettig en prikkelend ongeduld komt opzetten en ebt snel weer weg. Ervoor in de plaats komt een gevoel van opwinding als van een kind in een snoepwinkel.

Gevonden! Het Oorringetje. Het oorringetje van Breitner..!
In de kleine ruimte hangen een stuk of wat kleinere werken van diverse schilders. Een bank onder het raam biedt mij een welkom moment van stilstand. Rechts aan de muur hangt een intiem beeld. Een moment van. Een bevroren moment.

Een jonge vrouw vanaf de rug gezien staat voor een spiegel om een oorringetje in te doen. Ze draagt een lange Japanse jurk die tot ver voorbij haar voeten reikt. Haar ongetwijfeld lange benen gaan schuil onder het stof, een bijna achteloos omgedane shawl suggereert niet alleen taille en heupen maar bevordert ook het beleven van lengte. Hoge en lange deuren links van haar verzorgen een aanvulling in die lengtebeleving. Haar haar heeft ze opgestoken waardoor haar nek zichtbaar is.

Een kleine spiegel laat me haar gezicht zien. Het is Greetje, de hoedenverkoopster. Greetje was een favoriet model van Breitner. Greetje maakt zich op. Greetje lijkt in beslag genomen door gefriemel met het oorringetje.

In stilte zeg ik haar even gedag en hoop op een reactie. Misschien wil ze zich even omdraaien?

Gelukkig kan dit niet. Maar het reizen en het wachten met pas op de plaats of zittend op een bank is de moeite meer dan waard. Het oogstrelen is héérlijk.

Fijne dag.