Author Archives: Mart

Het aanbod, de keuze en het enorm rijke gevoel

7A45FDE2-9A39-4994-9278-8E1F7ED9B9F3

Jan Nieuwenhuijs De acrobaat (circus) 1949 olieverf op doek 90 x 68 cm

Tja….Voor het enorme aanbod aan musea en de verschillende kunsten staan is net zoiets als dat wat je bij de supermarkt kan gebeuren. Die of die, dat of toch maar dat? 

Pindakaas is er in alle soorten en maten. Gisteren kocht ik nog een pot XXL met stukjes noot. In de aanbieding en dus ook verleidelijk. Ik kan weer een tijd vooruit. Bij de koelingen, er waren er meerdere met kaas, was het ook al een enorm gedoe. Blauw, jong belegen of toch oud, Frans, schimmel, Grieks, Turks. Voor in de salade of gewoon op een ouderwetse boterham? Boodschappen doen kost meer tijd dan ooit te voren als je niet oppast.

Terug naar de kunst, de muze en de verschillende huizen. Tempels van inzicht en waar genot. In het Boijmans van Beuningen zijn er de Rubens die aantrekken. Komt nog bij dat het gebouw een tijd lang dicht gaat. Komt nog bij dat er bijvoorbeeld onder andere Titus hangt, geschilderd door onze eigen Rembrandt, en het werk van Breitner. Op de website van het Boijmans komt de actuele verleiding je tegemoet. Pure Rubens: gretig, levendig, overvloedig. 

Ik las ondertussen op LinkedIn een overdenksel van het (noodlijdend) CoBrA museum te Amstelveen. Misschien moet ik die al wapperend met mijn museumkaart maar steunen? Tenslotte hebben ze niet alleen Asger Jorn, Jan Nieuwenhuijs, Constant en Karel Appel! Of wat te denken aan een bezoek aan Leiden of Delft als te verwachtingsvolle steden? Lopen langs oud, wandelen door straat, slenteren in de sfeer die zo vol en rijk is? 

Op de plaats in de supermarkt, daar waar de aardappel haar plek weet, was het niet veel anders dan bij de kazen. Zoete, verpakkingen met 5-2,5 of 1 kilo. Voorgesneden in schijfjes, partjes. Alvast voorgekookt? Kruimelig, vastkokend of iets met de naam ‘roodschillige’? 

Tja….Ergens snap ik de sirene van de in zee dobberende zeecontainers wel. 

 

Een grijze dinsdag, inspiratie en de noodroep van de zee

E44D0490-7B98-4F96-B417-4F86B9ED7817Wederom was het zo’n grijze en grauwe januaridag. De zon deed haar best maar was machteloos vanwege het dikke en daardoor tegenhoudende pak alsmaar blijvende bewolking. Op een aantal minuten na viel er niet veel te beleven. Het licht strandde in al haar schoonheid. 

Hoe anders was het aan zee. Ik zag beelden van opspattend water en ferme rukwinden. Een moedige berger sprong vanaf een schip op een zeecontainer om te proberen het metalending vast te maken. Een andere zeecontainer verloor dekens en matrassen als om maar aan te geven hoe de situatie is. Het aanspoelen zag eruit als een noodoproep. Ach, de zee. Onvoorspelbaar net zoals de mens vaak te voorspellen is.

Hoogstwaarschijnlijk zijn we alles weer snel vergeten. Vergeten dat er zoveel troep aanspoelde, dat overbodig niet duurzaam is en een item is en dat een ondertekening door een stelletje gelovigen ook van alle tijden is. De geschiedenis herhaalt zich. Of dat laatste klopt is ook maar deels waar.

Dinsdag. Heeft haar eigen kwaliteit en waarde. Volgt op de startende maandag, zit voor de week die weer door midden is en de donderdag die alvast aangeeft dat het weekend voor veel mensen in zicht komt. Als baken tussen de dagen van de week lijkt het. Op vrijdag begint het meestal te kriebelen omdat de zaterdag lonkt. Zondag is de dag van rust. Relatieve rust dan wel te verstaan. 

Ik had zo mijn eigen beelden en dagdromen. Qua werk was het ene beeld af en het volgende goed op weg. De middagthee was lekker, het op smaak gebrachte water had een kleur die aansprak, de inspiratie voor meer sloot aan bij het moment van. Zo gaat dat met inspiratie, het heeft zo haar eigen kwaliteit en waardevolle schoonheid. Als energie is ze one of a kind. 

 

Het vlaggen, de kleur en de blauwe koeien van Kirchner

F09B0BC2-59AE-4D55-B875-58545006CDB2Saai, grauw, grijs. Zonder enige variatie. De dag van gisteren voltrok qua weer zich zoals op een gemiddelde maandag in januari. Afgedankte maar nog steeds groene kerstbomen aan de straatkant, voorbijgaande fietsers in donkere kleding. Het gewone leven na de feestdagen was niet alleen een feit maar ook de start van. 

Hoe anders waren de beelden van in de haast opgestoken en bevestigde regenboogvlaggen? Holland had er weer een akkefietje bij en dat zouden we met z’n allen plus de rest van de wereld weten ook. Dat er behalve uit Nashville muziek komt met de naam country and western was al duidelijk, dat er meer speelt getuige het epistel uit diezelfde stad. “Een stukje duidelijkheid” noemde een van de initiatiefnemers het. De media liep er als een roedel hongerige wolven achteraan. Iedereen van klein tot groot, dik of dun beroemd of juist niet vond er wel iets van. Vloeken waren reizende net zoals de gepubliceerde foto’s van stelletjes, getrouwd of niet, van hetzelfde geslacht. 

Langzaam liet ik de hele (politieke)stemming en zieltjeswinnerij aan me voorbij gaan. Dagdroomde over zon, bergen en zee, verbaasde me over het teruggevonden en nog altijd bestaande en onveranderde licht en keek een documentaire over het wel en wee van kunstenaar Ernst Ludwig Kirchner en het  gezelschap dat zich een tijd lang Die Brücke noemde. 

Er verscheen een geïnterviewde in beeld. Een getuige op hoge leeftijd. Een bejaarde in het klein, met lange grijze baard en gebogen rokende pijp. Hij had als klein jongetje nog tekenles gehad van de later zo beroemd geworden kunstenaar. Had tijdens de les ook verbaasd gereageerd op de door Kirchner geschilderde koeien in blauw en gezegd dat zulke koeien absoluut niet bestonden. Pas veel later werd het hem duidelijk dat het om kunst ging. Het geheel was een openbaring, uitgesproken met een prachtig zwaar Duits accent.

“Es gibt doch keine blauwe Kühe” even later gevolgd door “Das ist kunst, das ist wunderbahr!”. 

Ik wens je een wonderlijk mooie dag. 

 

Het orthodoxe, de beweging en de zondagse rust

F7137624-5545-4F6E-BDCF-0FF78AA19B53Uiteindelijk werd het gisteren qua wereldse en Nederlandse samenleving een niet alleen wonderlijke maar ook beetje trieste dag met de liefde als allergrootste verliezer. Via internet hoorde ik van vlakbij rondvliegende helikopters en scherp patrouillerende politie. Straten waren afgesloten, een (orthodoxe)kerk lag onder vuur vanwege een mogelijke dreiging. Geplande kerkdiensten in verband met Kerstmis (orthodoxen rekenen anders) werden in alle haast afgeblazen voor het geval dat.

Voor het geval dat. Ik zag deuren, op een kier of niet, zich schielijk sluiten vanwege de angst voor. Dat was het resultaat van de ondertekening door een behoorlijk aantal predikanten, voorgangers en politici. Protestant, streng en overtuigd van boek, leer en hun gelijk. Ik zag een foto van Kees van der Staaij. In de begeleidende tekst stond dat het boegbeeld vanwege de zondagse rust niet bereikbaar was voor enig commentaar. 

240 zeecontainers zijn er ondertussen al gelokaliseerd. 41 zijn er nog zoek. Wat mij betreft staat de ramp die zich heeft voltrokken deels gelijk aan het beeld van onze samenleving en manier van leven anno nu. 

Natte Primark. Ik las het op Twitter. Misschien was de actuele benaming voor onze Waddenzee wel de meest spitsvondige opmerking van de dag. Humor, wrang of niet, kent tenslotte geen rustdag. Gelukkig maar. 

Het jutten, bijeen sprokkelen en de taal der beelden

06ED44ED-52FF-4BF1-BA9C-14340501FA9EHet was een mooi en geromantiseerd item gisteren op de televisie. De gestelde vraag was een grappige: Waarom denk je dat we hier zoveel vier maal vier aangedreven auto’s hebben? 

Aan het woord was een van de eilandbewoners. Een jutter. Part-time dan. Een man die aan de bar zat om zijn verhaal te vertellen en grappige anekdotes op te lepelen. Het geheel had uiteraard te maken met het losraken van de zeecontainers, het aanspoelen van de grote hoeveelheid rommel en de bereidwilligheid van de mensen om mee te helpen de ontstane ecologische ramp zoveel mogelijk te beperken.

Op social-media verscheen een andere film. Klein en to the point. Een man groef met zijn handen in het zand en haalde er binnen no time een stuk of zes stukken plastic vandaan. Herkomst: uit de verloren zeecontainers. We zijn er dus voorlopig nog niet klaar mee en zijn het jaar alvast goed begonnen. Afgezien van de vreugdevuren, het containerongeluk en de nasleep van het vuurwerk zal de maat en vooral die van de menselijke als een rode draad door het jaar heen lopen. Ik vrees het ergste. 

Zelf ben ik ook een jutter. Of betere gezegd: een sprokkelaar. Maar dan in de binnenlanden van mijn eigen bestaan. Qua vorm, maat en kleur loop ik al wandelend door het werk als was het daar allemaal om te doen. Moet ik het daar vinden. Niet alleen omdat het interessant is en voldoening op de loer ligt? Nee, het sprokkelen geeft inzicht. Levert de nodige (levens)ervaring op en leert me an passant de beeldtaal onder de knie te krijgen. 

Rubens, de overvloed en een prinses

DA0CDE7E-2382-4D68-A054-8424B58794E0Property of a princess staat er als omschrijving in de begeleidende tekst van het veilinghuis.

Kijk, als het toch waar is dat je als familie zo verschrikkelijk veel geld schijnt te hebben, lap dan samen en schenk de Rubens tekening gewoon aan een museum. Zorg dat het een goeie plek krijgt en veiliggesteld is voor de toekomstige generatie. Simpel toch?

Tja, misschien wel te simpel gedacht. Drie miljoen blijft uiteraard niet niks. Maar wat als drie miljoen een druppel of twee drie op een gloeiende plaat blijkt te zijn? Wat dan? 

Ik zag gisteren de 100 soldaten van defensie het strand belopen. Bukkend, rapend. Rommel in de hand en hup de vrachtwagen’s in. Vond het een treffend beeld van s’werelds overvloed en de staat van to much. Een compositie van teveel. Teveel bestellingen, aankopen, spullen, plastic rommel en het overdrevene. Een van de vreemde kanten van de mens en het menszijn dat overdrijven. Soms leuk dan weer minder of nog veel erger. Totdat het water stijgt en het ons aan de lippen staat. 

Ondertussen gaat het gesteggel rondom de vreugdevuren door. Net zoals rondom het klimaat en haar gevolgen. Ik hoorde en zag de de jonge voorman van D’66 praten, de ochtend daarna compleet afgemaakt, in vieren gedeeld en met pek en veren besmeurd door de Telegraaf. Om zieltjes te winnen en omzet te generen. Soms schaam ik me voor de mens en het menszijn.

Het beeld van de opgestapelde en deels losgeraakte zeecontainers deed me ondertussen denken aan een mooi en indrukwekkend werk van Paul Klee. Zo eentje met veel vlakjes, kleur en prachtige compositie. ‘Hoofd en zijwegen’, zie bijgevoegde foto. Het origineel hangt in het Museum Ludwig in Keulen.

“Kunst gibt nicht das Sichtbare wieder, sondern Kunst macht sichtbar.” aldus Paul Klee. Lieve, lieve prinses. Schenk het. Alstublieft. 

 

Rembrandt, Amsterdam en de poëzie van de gracht

36A84C53-53D6-48F9-A680-F75953E799C1De oude dame, maar nog immer gevuld met schoonheid, wenkte me. Knipoogde er lustig op los. Onbeschaamd misschien maar erg zeker van haar zaak. Een uitnodigende hand stak ze uit. Alweer. Voor de zoveelste keer. Voor me zag ik scheefgezakte panden, grachten om urenlang in te verdwalen, bruggen om over te steken. Snoekjesgracht, Herengracht, Prinsengracht, Keizersgracht. Poëtischer kan het gewoonweg niet.

De digitaal toegestuurde nieuwsbrief van het Rijksmuseum loog er ook niet om. ‘Alle Rembrandts’ voor wie wil. Van 15 februari tot en met 10 juni dit jaar. Het beloofd niet alleen een spektakelstuk van de bovenste plank te worden maar voor het oog, hart en ziel een met beelden gevulde reis die goed doet. Dat laatste vul ik zelf in maar zo voelt het.

Ach Amsterdam. Eergisteren kwam er het bericht van het Van Gogh Museum. Ook al zo’n magneet. ‘Hockney – Van Gogh: The Joy of Nature’. Vanaf 1 maart tot en met 26 mei 2019. Een tentoonstelling van beelden, gemaakt werk en de invloed van Vincent op het werk van David Hockney. Een lust voor het oog, een natuurlijke streling voor de zintuigen die er toe doen. 

Een paar jaar geleden kocht ik een exemplaar van ‘Rembrandt’. Geschreven door Teun de Vries. Voor een krappe 1,50 op de rommelmarkt, daar waar buitenkans zich vermengd met parel, wist ik dat de geletterde inspiratie voor het grijpen en meenemen lag. Thuisgekomen las ik de eerste 30 bladzijden en legde het boek weer aan de kant. Zo gaat dat soms met dingen en dus ook met boeken. 

Nu is het tijd denk ik. En die tijd is rijp. Net zoals de oude dame rijp is maar ook immer in beweging blijft. Lezen dus. Verder en verder. Totdat ‘uit’ de klok slaat en Amsterdam als beminde stad alsmaar dichterbij komt. 

 

De sneeuwpop, een pinda en het kantelpunt

1B15E850-F058-4386-915C-8FCA3BCFB1CAZo, de kop van het nieuwe jaar, volgens onze gebuikte telling 2019, is er ook qua beeldend bezig zijn al af. Twee dagen, vandaag schrijven we alweer dag drie, zijn toegevoegd aan het telraam dat erbij past.

‘Beweging in de groei’ als titel. “Mooie kleuren” schreef iemand gisteren als commentaar. Vind ik zelf ook. De verschillende delen en deeltjes vormen, langzaam of niet, het  grote geheel dat geen cirkel is maar wel iets van rond in zich heeft. Begeleid door wit en blauw dat zomaar wolken en lucht kunnen voorstellen. 

Vanochtend verscheen het beeld van een wel heel bijzondere sneeuwpop. Of pinda, zoals je wilt. In ieder geval is het een toch wel aardig duidelijke foto van het van ons verst gelegen hemellichaam dat zich op zo’n slordige 6,6 miljard kilometer bevindt. Wie zegt dat het universum en de vorm geen beeldhumor kent?

Verder waren er gisteren natuurlijk de naweeën van de beelden der vreugdevuren te Scheveningen. En die van het vingerwijzen. Naar elkaar, naar de verantwoording en de verantwoordelijkheid. Kwam er nog bij dat de angst (voor onrust en onlusten) als taal en gevoel schijnt te hebben meegesproken. In de wereld van de gedachten en die aan het strand. Hoogmoed komt nog altijd voor de val, dacht ik zo en zowaar. 

Het mooist van de dingen en van de onderdelen des levens vind ik persoonlijk het kantelpunt. Het liefst bekeken in zijn allerpuurste vorm. Te veel hout, vuurwerk, mensen, letters voor het Rijksmuseum om bezoekers te genereren, gemaakte selfie’s, liefde of juist het gebrek aan, erotiek, aandacht, influencen als werkwoord, te kort aan zingeving, te veel CO2, te veel aan rijkdom en welvaart? 

Recht zo die gaat! In het land, aan zee, op het strand. De kop is er af. Van het nieuwe jaar althans. Het opgespannen canvas met al haar nog natte en glinsterende olieverf kan rusten. Om te drogen, om enige tijd later opnieuw te worden bekeken en getaxeerd. Tegen het licht gehouden, zoals ge wilt.

Het zou mij niet verbazen wanneer er ergens op zo’n slordige tien miljard kilometer nog een hemellichaam is. In de vorm van een wip-wap. Of misschien wel als yin-yang. Dat zou een mooie ontdekking zijn.