Author Archives: Mart

Structuur, natuur en de diepgang van Bach

48C42760-AA3E-4A52-AFE2-FAF1CFA23DEEIk weet niet waarom. Dus ook niet de reden waarom dinsdag per definitie de stilste dag is qua social-media. Gevolgd trouwens door de zaterdag en zondag.  Deze top drie doet een beetje denken aan een songfestivaluitslag. Hetgeen, bij mij althans, allerlei bellen laat rinkelen. Net als de aanstaande maar ook door mij steevast overgeslagen en totaal geneerde ‘The Passion’ by the way. De marketing daarvan draait al een tijdje op volle toeren wat op zich een ander belletje laat rinkelen.

Op volle toeren. Een naam die als voorganger ‘Op losse groeven’ kende. Leeftijdsgenoten herinneren zich dat programma misschien nog wel. Nederlandstalig. Vol met leuke liedjes (kwestie van smaak) en af en toe een behoorlijk stukje drama (Manuela…), het meedeinen en ten tijde van het Carnaval het overbekende graantje meepikken.

Nee, dan Bach. Bach en zijn Matthäus-Passion. Zonder pretentieus of zelfs maar hooghartig of pedant te zijn of in ieder geval over te komen gaat er niets boven een stukje of zijn geheel aan Bach tijdens de komende dagen voor Pasen. Het levert niet alleen de diepgang op maar draagt ook bij tot bezinning en vooral (beeld)inspiratie. Voor mij dan en ik zal er zeker niet de enige in zijn.

Blijft er over: een gevonden en opgeraapt blad. Mooi van rode kleur, fantastisch van vorm en een achterkant op werkelijk van te smullen. Tijdelijk opgeplakt op een drietal planken die ooit deel uitmaakten van een oude en reeds ter ziele gegane kast. De zijnerven lopen zoals ze lopen, de hoofdnerf vormt een strakke lijn. Het geheel van het blad staat in verbinding met elkaar, omsloten door de vorm.

Echt Bach. Zonder muzikaal precies uit te kunnen leggen waarom.

Het hart, het drama en de glyfosaat

BBEB6926-8FC1-421A-925A-6626BA317B68Het hart is uit het bos. Niet gewoon een mooie zin en goed lopende aaneenschakeling van woorden in de Volkskrant, het zit ook vol dramatiek. En van een beetje drama, in dit geval terecht denk ik, houden wij mensen wel.

Verder zag ik gisteren weer eens een paar foto’s langskomen van strakke en felgekleurde maar totaal levenloze velden in het Hollands landschap door het gebruik van Roundup. De werkelijke naam van de fosforverbinding Glyfosaat geeft qua beeld eerder de verbinding aan met gif en vergiftigen van. Roundup klinkt eigenlijk gewoon hoe gek en bizar ook te vriendelijk en opgeruimd.

En dan waren er uiteraard de nodige en niet te vermijden langskomende bloembollenselfies van de toeristen. Veelal  buitenlands, veelal ergens uit het oosten van de wereld. Via paadjes en enigszins al platgetrapte stukken veld baanden ze zich een weg naar plek X. De hotspot om gezien te worden. Mooi voor thuis, mooi voor later.

Een ander dramatisch beeld of in ieder geval vol dramatiek is wel dat van dat teruggevonden geschilderde paneeltje (c.a. 1550) op een rommelmarkt. Kortgeleden te koop aangeboden op de Tefaf en even later herkend door een conservator van het Dordrechts museum. Niet alleen ging er als het ware een jongensboek open maar bleek het kleine paneel onderdeel te zijn van een groter werk dat na de Beeldenstorm in stukken was gezaagd. Vanaf vandaag ‘op zaal’ zo was de melding van het museum en te zien tijdens de tentoonstelling ‘Werk, bid & bewonder’.

Ondertussen lijkt de wolf definitief terug te zijn op de Veluwe, is na kortgeleden ontdekt te zijn het gesteggel al lang begonnen en zijn opvattingen en meningsverschillen welhaast niet te vermijden.

Het hart is uit het bos. Het is maar dat u het weet.

Klantreis, verflenst en de wereld in woord en beeld

F641C0D3-0323-4E62-B9E9-274DAD507612Woorden als klantreis, incompany en brainstormsessie zijn op LinkedIn niet alleen uiterst gewoon, veel gebruikt en worden doelmatig ingezet. Wanneer je de berichten een beetje doorworstelt, wat niet altijd even lekker is maar wat geeft het, waan je je voor eventjes in een andere wereld. Datzelfde gaat trouwens ook voor social-media zoals daar bijvoorbeeld zijn: Facebook, Instagram en vooral en met name Twitter.

Verflenst. Verdorren, verwelken, verleppen. Ik ben ondertussen een groot fan geworden van de Franstalige Netflix-serie ‘Dix pour cent’ (Call the agent). Over een agentschap voor acteurs, actrices en wat al niet meer zij. Als serie een mooi tussendoortje dat het ‘tussen door zijn’ in hogere sferen brengt. Bekende sterren zoals Juliette Binoche, Christopher Lambert, Guy Marchand, Jean Duchardin en Isabelle Huppert komen niet zomaar in beeld. Ze dansen als het ware als volleerde balletdanseres door het verhaal met zeer menselijke trekjes, mooie karakters en in het decor van de tijd en Parijs. Verflenst sloeg trouwens op Juliette Binoche om maar aan te geven dat ze dat nooit, en nooit te nimmer zal zijn.

Ondertussen is er natuurlijk ook werk en het beeldend en verbeeldend proces. Wacht er een kolenkit op het vervolg, is er sprake van een werktitel bij een ander gebruiksvoorwerp dat ik stiekem en lachend omgedoopt heb als ‘MR2’. Neemt het uitzoeken van spullen en inzetten tot het (her)gebruik toe en opent zich de lente als zeldzaam goed werkende metafoor. 

Bitterballenborrel. Sorry, die was ik bijna vergeten.

De magie, avontuur en het beeld

98BE934A-ED75-4344-9E86-44CFCD3C9382Eigenlijk was er gisteren niet een bepaald beeld wat er uit sprong. De dag had een verloop van gemiddeld, doorsnee en uiterst gewoon.

Een ‘walvisgevangenis’ in Nachodka, Vladivostok. Het bericht dat Amazon ruim 3200 satellieten in de ruimte wil brengen voor breedbandinternet, een gevonden oud Nederlands schip met een lading koper. De druk op Boeing vanwege de vliegtuigperikelen en het toch overwegen onze Afsluitdijk af en toe open te houden voor fietsers riepen wel flarden aan avontuur op, maar toch.

In het nieuws werkt het kennelijk net zo als in een gemiddeld museum. Op een gegeven moment zit je vol, heeft je sponsgedrag zich meer dan voldoende laten gaan of kun je gewoon niet meer bevatten. Of hebben. Dat kan laatste kan uiteraard ook.

Ik heb eergisteren een nogal oude en als gebruiksvoorwerp bijna vergeten ijzeren vuilnisbak in gebruik genomen. Voor het verzamelen van het plastic afval van nu. Je weet wel, of niet, zo’n vuilnisbak waar je vroeger als jongen mee in weer ging om te kijken of je er meer dan twee tegelijk kon dragen. Zo’n bak of emmer dat qua sjouwgedrag nog voor de Cito toets uit ging. Dat beeld.

Misschien dacht ik gisteren nog het meest aan de vuilniswagen van ooit. En op het moment dat de stoere en sterke vuilnismannen, uiteraard nog zonder arbo-wetgeving, de met van alles en nog wat gevulde emmers leegden. Aan het metaalgeluid leek geen einde te komen. Het beeld had iets magisch en bevatte een vrijheid plus avontuur die de fantasie prikkelde. Meer dan gemiddeld, doorsnee en uiterst ongewoon.

Het beeld, vrijstaand en het slagroomgevoel van een selfie

2B798F71-0F79-4723-BBDC-DB6036E0EEA8Er zijn van die momenten dat beelden blijven plakken als tweede huid of zich nestelen in je innerlijke zelf. Het zoekt als vanzelf een plek, raakt waar het kan, krabt wanneer maar nodig en is oproepbaar als tot de orde roepen zich aandient.

Eergisteren was er het ‘laatste woord’ tijdens misschien wel de meest geruchtmakende rechtszaak die we tot nu toe in Nederland hebben gekend. Zelf vond ik al het ‘gedoe en gekrakeel’ van de afgelopen maanden maar als opgeklopte mediaslagroom. Op sommige momenten zelfs vergelijkbaar met die uit een goedkope spuitbus.

Gisteren was er sprake van heftige details in De Tweede Kamer tijdens de behandeling van het onderwerp ‘de zaak-Faber’. Het slachtoffer was al snel verworden tot een zaak. Dat beeld. Schaamte vloog niet echt als energie door de ruimte, het was meer een soort politiek heen en weer gesteggel tussen partijen en verantwoordelijkheden.

Vandaag is het donderdag. Het beeld ‘De Glazen Engel’ (aartsengel Michaël) van Herman Lamers dat in Zwolle op de Melkmarkt staat blijft zich maar melden. Afgelopen zondag voor een korte tijd gezien en vooral beleefd blijft het zich nu nog prettig opdringen als was het een boodschapper in de ruimte. Het plein strekte zich uit rondom, de aanwezige horeca drong zich op. Het vrijstaande beeld (toch een fenomeen op zich dat ‘vrijstaand’) verroerde zich uiteraard niet maar leek het licht niet alleen door te laten maar zelfs te absorberen als welkome warmte in de tijd.

Obsceen, ranzig en zelfs een woord als pervers kreeg de kunstenaar toentertijd te horen en voor de voeten geworpen. Modern vind men het nu. En een toeristische trekpleister plus selfie-plek. En dat laatste is voor een stad, ook voor Zwolle, heel erg belangrijk.

Een drone, dreiging en de ouderwetse brievenschrijverij

FB3F9131-3ECD-42ED-8F96-E4EE8905D9A5Het was een vreemde gewaarwording. Nadat ik mijn ogen had uitgekeken vanwege het groen, de bloei van hier en daar plus een aantal zoekende mussen en een enkele bij. Maar plotseling was daar het zoemende geluid. Ergens hoog boven. Met de ogen samengeknepen vanwege het licht was er zichtbaar een rondvliegende drone. Licht in gewicht. Het leek te dansen, stopte een aantal keren en vloog dan weer verder. De sciencefiction van ooit heeft ons ingehaald en dat lijkt als energie en ontwikkeling vrij normaal.

Oh, ik voelde me wel bespied. Dat leverde het so wie so op. Vroeg me ook af of mijn privacy was geschonden, alhoewel ik uiteraard niet weet of ik wel op de digitale beelden sta. Vroeg me ook af hoe te bewapenen, mits ik die behoefte voel of aandrang ervoor heb. Vreemd blijft het.

Bij Jinek ging het de dag ervoor over de talloze bedreigingen aan het adres van journalisten en columnisten. En wat te doen. Als samenleving, als politiek. Eva opperde dat het hele social-media misschien maar moest worden stopgezet. Eus (Özcan Akyol) had een ander idee. Inloggen met je DigiD zodat iemand die dreigt of bedreigt makkelijker en vooral ook sneller traceerbaar is. Voor beiden is wat te zeggen. Voor stilte in je achtertuin ook.

Volgens een agent had een zwaargewonde vrouw hem verzocht om met haar mobiel enkele foto’s te maken voor haar Instagram. De agent had uiteraard geweigerd. Gelukkig ook. Stel je voor. Het moet niet gekker worden.

Misschien is het tijd voor een pittige discussie over onze manier van samenleven en hoe om te gaan met bepaalde fenomenen. Maar ik vrees dat we daar niet uit gaan komen. Daarvoor zijn de (financiële)belangen veel te groot en is er al te veel aan zogenaamde donkere kanten ingeburgerd. Misschien is het hoog tijd om de aloude brievenschrijverij te herstellen. Enveloppe er om heen, postzegel erop. Klaar is Kees!

Het thema, de rugzakjes en een waarschuwende vlag

C6F0BEFA-8247-4AA9-91C1-B0E3ABA59317Er was sprake van een overvolle trein. In niets te vergelijken aan wat we soms aan Indiase beelden voorgeschoteld krijgen, maar toch. Overvol zou je kunnen vergelijken met overbevolkt. En overal waar te voor staat is niet goed, dat zeiden moeders vroeger al. 

Op weg naar het Museum de Fundatie en ook in de verzamelplek zelf viel het enorm grote aantal vrouwen op. Kon ik met het grootste gemak en zonder moeite het thema van de boekenweek ‘De Moeder de vrouw’ plakken, was er inspiratie tot een beeldend vergelijk met vroeger qua dames, vrouwen en vooral ook moeders. Kon ik fröbelen en was er, bij mij althans, sprake van plezier vanwege het gegeven thema.

Opeens miste ik toch wel de 4711 eau de cologne, een tasje en misschien wel een doosje pottertjes of rolletje pepermunt dan wel stophoest. In plaats daarvan zag ik kortgeknipte en goed gekapte vrolijke koppies, volop gedragen rugzakjes en een, al dan niet in groepjes, gevormde en misschien zelfs wel bevochten zelfstandigheid. 

In het museum was het druk, daar ook al. De suppoost op zaal had zijn handen vol aan al het bezoek. Moest rugzakjes (daar zijn ze weer) corrigeren en soms streng maar met een servicegerichte glimlach toespreken. Stiekem dacht ik aan de inhoud van diezelfde rugzakjes. Dat zou weleens een prachtig thema en kunstmoment kunnen opleveren? 

Vrijheid. Vanaf 1968, de kernkunstwerken en het thema van de werkelijk boeiende expositie. Wat mij betreft een beeldend mooie reis door geschiedenis, ontwikkeling van en out side the box denken. Maar plotseling was ie er dan toch weer. Armando’s ‘Fahne’ hing er niet alleen als beeld, donkere dreiging, herinnering aan ooit of misschien wel waarschuwing aan ons allen. Plotsklaps waren daar weer de gevoelens wat betreft het recente geweld in Utrecht en de voorbije maar zeer recente verkiezingen plus de uitspraken (zowel van rechts als van links)tot nu toe. Als beeld niet te vermijden, te negeren of zomaar aan voorbij te gaan. 

 

Vrijheid, verlinken en andermans leven

1E4EF104-B18D-492D-B85A-D2B9AA73656FVandaag naar de Fundatie te Zwolle. Zwaaiend met het boekenweekgeschenk en met de titel ‘Vrijheid’ van de tentoonstelling in het verkeer van venrwachting, plus hoop en een serie aan indrukwekkende beelden.

Het zal een flinke klus zijn om alle werken te zien en op hun individuele waarde te beoordelen denk ik. Maar ik doe mijn best. Kernkunstwerken vind ik als woord al mooi gevonden, net als liefdesverklaring trouwens. Het mag dan tegenwoordig allemaal wat linkserig worden gevonden, door sommige mensen dan, maar wat geeft het. Ontwikkeling in en door de kunst is nooit slecht. In discussie gaan met de individuele werken trouwens ook niet. Bij een open communicatie hoort nu eenmaal weerwoord, ook dat.

Gisteren de herhaling van Eva Jineks uitzending gezien en gehoord. Die van afgelopen vrijdagavond. Ik was vooral benieuwd naar de verhitte discussie tussen voor- en tegenstanders van het gedoe rondom (linkse)indoctrinatie en het melden ervan. Een foto van een nieuwerwets schoolbord kwam voorbij. Gemaakt door een leerling en wat mij betreft volledig uit de context gerukt. Fascisme had de leraar kennelijk onderstreept. En terecht. Wanneer fascisme of haar kenmerken opvalt is waakzaamheid geboden. Doen we dat niet dan is het leed niet te overzien en kunnen we wellicht later spreken van een kalf, de put en het dempen..

Vrijheid. 1968. Vreemd genoeg of juist niet moest ik even denken aan de indrukwekkende maar ook zeker droevig stemmende film ‘Das leben der anderen’ en dan vooral die scène waarin de kabels, nodig om iemand af te luisteren, na enig zoek en trekwerk achter het behang tevoorschijn kwamen. Zelfs het behang leek zich schuldig te voelen door mee te werken aan een systeem van onderdrukking, melden, aangeven en geklik. 

Vrijheid. Langzaam gaan we naar 1 april. Een maand verder alweer naar 4 en zeker ook 5 mei. Ik hoop dat we dan niet alleen feesten maar ook stilstaan bij wat we hebben. Wat dat dan ook is.