Author Archives: Mart

Lomp, lomper en het uitje bij de Aldi

BD657A5D-F37A-4536-B5E3-F46F5AB6D7EELomp. Gewoonweg lomp. Ik had medelijden met de oude dame. Compleet met hoedje, jurk, lange jas, handschoentjes en handtas. Ze liep een beetje heen en weer te zwalken zo leek het. In werkelijkheid zocht ze naar haar plek en positie die werd verstoord door de grootste lomperik die de wereld op dit moment kent. De beelden van het oude dametje en de grote lomperik gingen de wereld over. Overal klonk het overbekende oh en ah gevolgd door afkeuring.

Vandaag verschenen flarden uit een interview dat de lomperik in kwestie er over nadenkt het over twee jaar nog eens te proberen om nogmaals president van Amerika te worden. Mijn hemel! 

Ik was gisteren bij de Aldi. Altijd leuk. Goedkoop en vaak leerzaam. Omdat het niet alleen een ontmoeting is met het fenomeen pluimage maar ook regelmatig een soort afspiegeling laat zien van menselijk gedrag. Al schuifelend door de gangen met zo’n plastic boodschappenkarretje op wieltjes lijkt het vaak een avontuurlijke reis. Een soort tripje zonder het vliegtuig te hoeven pakken, een uitje zonder de trein of auto te nemen, een gratis belevenis zonder iets van een voucher te hoeven inwisselen. 

Er viel me een vrouw op die elk uitgezocht product in de winkelwagen liet vallen. En niet zomaar, maar gewoon zonder aandacht en uiterst wild. Ze schoof langs schappen, pakte wat ze wilde, nodig had of moest hebben. Op een andere plek was een klant luidruchtig aan het bellen. Ergens verderop kocht iemand veel, veel bier van de allergoedkoopste soort. 

Opvallend hoeveel drank de Aldi verkoopt. Het staat ook voor in de winkel. Als eerste. Makkelijk om in te laden. De dozen staan je glimlachend te verwelkomen  als was je een graag en veel geziene gast. Ergens verderop in de gang was een jonge vrouw aan het bijvullen, alweer. De hoek om liep de bedrijfsleider met zijn broek afgezakt vanwege een heuse bierbuik te steunen en te kreunen. Zijn gepuf en transpiratie zou je als je er vatbaar voor bent de eetlust ontnemen. 

“Hier doe jij ook eens wat!”. De vrouw met de winkelwagen, inmiddels gezelschap gekregen van vriend of man die net zo lomp of zo mogelijk nog lomper was begon met grote handen te harken en de boodschappen op de band te kwakken. Kennelijk waren ze aan elkaar gewend en gewaagd. Achter me klonk onvervalst Turks. Twee vrouwen kwetterden er stevig op los. Dichtbij mijn oren. Daarachter stond een vrouw die geen moeite deed haar vetrollen ook maar enigszins te verbergen. Sterker nog: het was een nogal schilderachtige expositie van het vrouwelijk naakt. Rubens 3.0 in optima forma! 

Lomp, lomper, het lompst. Ter plekke kreeg ik nog meer medelijden met de arme Koningin van Engeland en een deel van de Amerikaanse bevolking maar zag er ook wel de logica van in. 

 

 

Het licht, het rijpen en een ronddobberende baby

8AC29F21-A227-43DE-95B6-39DE388B062CHet licht liet zich gisteren van haar mooiste kant zien. Door het bij de tuindeuren hangend kristal, dansend door de kamer, vallend op het nog maagdelijk wit opgespannen canvas. Schaduw was er ook. Opeens. Zomaar vanuit het niets. Al zou je dat spiritueel gezien niet zeggen. 

Even daarvoor viel ik van de ene in de andere verbazing. Over het bezoek van de Amerikaanse president aan Londen en de beelden van het samenzijn met May. Over de persconferentie waar hij stond te bazelen en te blazen. Niet wetend hoe en wat over de ‘harde Brexit’, niet aanvoelend hoe te reageren. Zijn woorden waren die van een qua geest en emotionele ontwikkeling arme man. Tenminste, je zou zo medelijden met hem krijgen. Maar vooral ook met de gastvrouw. 

Ondertussen was er die baby. Niet alleen het kindje dat rustig in de buik van mijn dochter, die ook in Londen woont, dobberde. Nog onwetend van wat hem of haar te wachten staat. Er was er nog een. Ik zag foto’s van een opgeblazen baby in de vorm van Trump. Hoog boven de massa hing het te zweven als uiting en demonstratie van de publieke opinie. Nooit eerder was een bezoek aan de Britten zo gevuld met hilariteit afgewisseld met uiterst pijnlijke momenten.

Bedachtzaam maar ook nagenietend keek ik naar de gemaakte foto waarop het licht zich toonde. Zag de combinatie van de kleuren, de scherpe aftekening van  de schaduw in al zijn glorie en vorm. Wist dat wat komen ging nog in de foetus houding lag. Wist dat geboorte en vooral de tijd voordat van essentieel belang is. Rijpen. Het moet nog even rijpen. Totdat. 

 

 

Het stijgende water, een gebroken beeld en het sterven van de natuur

0FA4E99B-7328-4677-B00A-0AF3A12E2D28“De vraag is niet óf Nederland deels onder water komt te staan, maar wanneer.”. De opmerking van een groep belangrijke wetenschappers kwam ergens in het nieuws voorbij en begon haar eigen dans voor wie er voor open staat.

Ik denk dat we in de streek Nijmegen-Arnhem best droog zitten. Zullen we houden ook, mocht het zover komen. Wat er dan nog van ons land overblijft kan als zelfstandige staat verder of we worden toch uiteindelijk geannexeerd door Duitsland. Of vriendelijke en hartelijk opgenomen door België. Ik hoop eigenlijk op het laatste.

Het is bijna een surrealistisch beeld. Half Nederland onder water. Doet een beetje denken aan die laatste scene uit The planeet of the Apes (1968) waarin hoofdrolspeler Charlton Heston te paard langs het verlaten en nogal eenzaam uitziende strand rijdt en het afgebrokkelde hoofd plus torso ontdekt van het Amerikaanse Vrijheidsbeeld. De vertwijfeling werd onderstreept door met vuisten in het zand te slaan. Het ‘God damn you’ klonk. Maar niet als een Ave Maria. 

Ondertussen is het besluit gevallen om het aantal grazers in de Oostvaardersplassen drastisch te verminderen. Van 2200 naar 1100. Omdat er niet genoeg voedsel is om de groeiende populatie in de nabije toekomst te voeden. Verplaatsen is een optie. Afschieten ook. Ook daar zal in de komende tijd nog wel iets van ‘God damn you’ gaan klinken. Roependen in de woestijn hebben net zo’n vervreemdend effect als de horloges van Dali hangend over een kaal stuk tak boven een droog stuk grond.

A-68. Zegt u ook hoogstwaarschijnlijk niets? A-68 is het losgeraakte stuk ijsschots van zo’n twee provincies groot en zo’n 350 meter dik dat naast Larsen C. ligt. Op satellietbeelden is te zien hoe het heen en weer schuift. Volgens de Volkskrant treuzelt het. Durft het nog niet de grote stap te zetten. 

Misschien was het beter om het ding ook een naam te geven. Net als een kast, een tafel of een tweepersoonsbed. Dan is het meer van ons en komt het gevoelsmatig ietsje dichterbij. 

 

 

Geschreeuw, gebral en de stilte van een grot

3C6722D0-B7ED-4BFC-9E19-59DBE3DAE022Persoonlijk heb ik de neiging te denken dat bepaald geschreeuw te maken heeft met luxe en overdaad, maar dat klopt natuurlijk niet. Zal wel met mijn systeem te maken hebben. Met mijn inborst of hoe je het ook wilt noemen.

De zon is vandaag wat stiller. Vanochtend. Hier in de vroegte van de morgen in ieder geval. Komt door het wolkendek. Als een dekbed schermt het de zonnestralen af. Hopelijk valt er een beetje regen. De grond, natuur en de mens kan het best gebruiken.

Tussen werk en slapen gaan stapte ik gisteren nog even de wereld van YouTube binnen. Een vinger die klikt op een icoontje is trouwens best vergelijkbaar met het kloppen op een voordeur. YouTube deed open. En via mijn voorkeuren, voorgestelden of aanbevelingen die YouTube me als regisseur met behulp van het algoritme als kant en klaar voedsel voorschotelt viel ik hongerig aan. 

Ik kwam pareltjes tegen. Maar ook overdreven gedrag en voorkomen waar de honden geen brood van lusten. Zag sommigen zich uitsloven om hun product, filmpje of documentaire aan de man (of vrouw, of anders…) te brengen. Zag anderen met een zuivere energie kennis verspreiden. Goedbedoeld is niet alleen een mooi woord, het heeft gelukkig veel meer in huis. 

In Engeland werd een deur met een klap dichtgetrokken. Op Twitter bralde de Amerikaanse president er lustig op los. In Thailand waren jongetjes uit de stilte van een grot gehaald. Op Schiermonnikoog hebben ze last van het gezoem van de vele drone’s die er rondvliegen. Voor de plaatjes, de beelden, de winst en het eigen gewin. 

De mussen zijn in de tuin. Een stuk of tien. Zijn zich aan het klaarmaken voor de dag. Vliegen af en aan. Sommigen badderen in het bakje water dat er staat. Anderen zijn op zoek naar een ontbijt. Je zou toch mus willen zijn. Af en toe. 

 

Wij en zij, de relatiteit en de goddelijke beelden

7A4F614D-6B09-44A1-A29F-E33D35DB01F9There is no reality. De samengestelde foto leverde niet alleen het beeld op wat ik zocht plus voor ogen had, maar ook de verwijzing naar iets dat niet is te bewijzen. 

Ik denk dat de inspiratie te herleiden is naar de oude schoolplaten die ik eergisteren op de oude katholieke lagere school aan de wand zag hangen. Mijn school. De plek waar zaadjes werden gepland. Daar waar werd geslepen als aan een nog jonge en ruwe diamant. Daar waar informatie erin werd gepompt omdat informatie nu eenmaal gelijk staat aan kennis en macht. Of zoiets.

Als kind vond ik de oude afbeeldingen magisch. Bijna hypnotiserend. Het waren niet alleen afbeeldingen van een lieve helpende of verlossende engel, ook was er veelvuldig sprake van geweld. Je zag zwaarden, vastgebonden vreemde mensen in uiterst benarde situaties, bloeddorstige blikken waar kennelijk iets mee was? Het verschil in goed en kwaad, de wij en zij plus de onvermijdelijke standpunten. Ik proefde de zon, zag het licht, rook het spaarzame groen tussen de ontelbare zandkorrels en zag het perspectief dat hoge bergen en diepe dalen ons nu eenmaal bieden. 

Een vreemde gewaarwording. Dat zij en wij. En het alsmaar benadrukte verschil. Kennelijk wilden de gelovigen de anderen bestempelen als ongelovigen. Misschien met het doel om wapens te verkopen of om op andere en slinkse manieren er rijker van te geraken. De beeldtaal is best gemakkelijk te ontcijferen maar dat ontdekte ik pas veel later.

There is no reality. Het overgrote deel van het beeld heb ik in Arnhem gefotografeerd. Het erin gemonteerde roodbruin plus haar schaduw komt van een foto die ik in Nijmegen maakte. De met de hand geschreven tekst heb ik toegevoegd na aan de slag te zijn geweest met de kleuren, het contrast, de schaduw en de reflectie in het glas.

There is no reality. Punt. 

Het bezoek, de oude school en de innemende ruimte

56877254-1595-40CE-8028-8DFAF03B94DBZondag. Over een week zal de stad zijn veranderd. Deels bijna onherkenbaar door de aankleding voor het feest der feesten. Deels bezet door de massa aan toeristen, vierdaagsewandelaars en dagjesmensen. De horeca maakt zich er de komende week nog meer klaar voor. Net zoals de militairen die in de bosrijke omgeving neerstrijken nadat hun kampement is opgebouwd.

Zaterdag. Gisteren dus. Per trein had ik een goed overzicht van het landschap. Ik naderde mijn geboortestad. Zag hoe de droogte zich opdrong, voelde hoe de trillende warmte combineerde met het luidruchtige van de mens. 

Het vernieuwde station met die rijke geschiedenis van bouwen, ego en problemen blonk in het licht. Het was er druk maar ook weer niet te. Overal waren drinkende en vooral etende mensen te zien. Fast betekende ook werkelijk fast snel of rap. Coole iets anders dan koel. 

Vanaf het station was het een uurtje lopen richting oude school. Het eindpunt van mijn bezoek. Ik passeerde straten, kruispunten en uitwassen. Zag diverse versteende voortuinen, vergeeld gras en diverse bordjes met ‘home’ erop. Gekocht bij de qua aantal winkels alsmaar inkrimpende Xenos of op een gezellige braderie of festival vol leuke kraampjes. Zag veel, qua kilo’s, uitdijende mensen als vertegenwoordigers van beelden uit de tijd van nu.

De school was veranderd. Natuurlijk. Uiteraard. En zo hoort het ook. Binnen waren ruimtes aangepast. Er waren diverse wanden geplaatst. Als opgetrokken ruimteverdelers waren ze in gesprek met mijn herinneringen van bijna een halve eeuw geleden. Hier wist ik waar de klas, meester of juffrouw was, daar waar we zongen. Op een andere plek wist ik me te herinneren waar we de gespaarde afsluiters van de melkflessen inleverden voor de ‘Missie’. Voor de armen en de ongelovigen. De afrikaantjes en de biafraantjes van de wereld. Kortom: de mensen die onze hulp hard zo nodig hadden. Vanuit ons witte perspectief bekeken dan. Sommige beelden kunnen zo in je systeem gaan zitten dat hardnekkig veel meer is dan de lading en waarde van het woord. 

Ik ben er nog niet klaar mee. De dag en vooral het bezoek aan zullen nog wel even nagalmen. De vanuit de rust echoënde woorden en gevoelens zullen zich nog wel degelijk gaan roeren en hun steentje bijdragen aan de verschillende processen die zich, grappig of niet, manifesteren. 

 

De droogte, een zwembadsoap en de verdwenen schaamte

984A1ABB-AD28-44A6-814B-DF773B64B874Referentiegewasverdamping. Net als dat er een commissie waterverdeling bestaat waarvan ik nog nooit had gehoord, bestaat er dus ook het woord referentiegewasverdamping. Grappig.

Het is droog. Kurkdroog. De droogte leeft door heel Nederland heen. Gevoelsmatig dan. Iedereen heeft het erover en vooral over de lange duur ervan. Omdat het ons bezighoud, in beslag neemt. We maken ons gemiddeld nog niet echt zorgen om de opwarming van de aarde, maar toch. Pas als de nood erg hoog is of we gaan de kant van ramp op of spreken ervan als ramp dan komen we echt wel in actie. En met we bedoel ik dus de meerderheid van de bevolking.

Het is droog. Kurkdroog. In Deventer houden ze het niet droog. Niet omdat het daar regent of omdat de stad dit weekend op stelten staat vanwege het festival, maar vanwege het gedoe om een zwembad. De gemeente, de woningbouwvereniging en enkele buurtbewoners zijn een heuse machtsstrijd begonnen dat lijkt te ontaarden in een juridische. Via social-media is er veel steun voor de mensen uit de volkswijk (die van het zwembad). Er is zelfs een zwembad-challenge gestart. Vanuit verschillende delen van het land verschijnen er foto’s van in de voortuin en op straat geplaatste zwembaden of kleinere exemplaren. Het volk heeft zo zijn eigen (kleine)revolutie. 

Schaamte. Plotseling wist ik vanochtend het woord dat ik de laatste tijd zo mis. Schaamte. Alsof het niet meer bestaat of nogal ouderwets en stoffig klinkt in onbruik geraakt of niet niet meer bij ons lijkt te horen. Schaamte. 

Ik mis het. De schaamte. 

Of het nu over de dividendbelasting gaat, kan het woord niet meer horen, of over de mensen die als ratten op zee verdrinken. Of het nu over Groningen gaat en de alsmaar aanhoudende (financiële)soap, de arrogantie van de macht of het milieu en de aantasting ervan. Of het nu over de zorg, het onderwijs, de groeiende tweedeling of de armoede in Nederland gaat? De schaamte zijn we niet alleen voorbij maar we lijken het te hebben afgeschaft.

Katholiek zijn, de tijdsgeest en de waarden van nu

1C5753F2-22BB-4876-9F5A-BDE170C76997“Ik bén katholiek.”. De correctie volgde met inbegrip van een overtuiging na een door mij eruit geflapte vraag. De hoogbejaarde vrouw, overtuigd katholiek dus, keek me met indringende ogen aan terwijl ik een afwachtende blik had.

Het gesprek om de tijd te doden ging in de bus verder want ze wilde zoals ze aangaf nog wel even haar verhaal afmaken. We (eigenlijk ze…)spraken over waarden, normen, de tijd, de geest, opvoeding en dergelijke. Over fatsoen en zo. En dat ze het allemaal niet meer kon volgen. Dat ze geen Facebook had en ook geen andere onzin. Dat haar dochter met wie ze even later een afspraak had hun samenzijn wel op Facebook zou zetten en dat zij (de overtuigde katholiek dus) dat niet begreep en uitermate belachelijk vond.

Al met al was het een gesprek dat een soort afspiegeling was van een geest. Heilig of niet. Het woord tijdgeest bleef bij mij een beetje hangen. Het zocht naar een plek om te landen. Groeide waar het wilde. Als een klimop tegen de muur of een schutting. Als een wirwar van takken. Overzichtelijk of niet.

In de stad was het een drukte van jewelste. Heet was het ook. De kleding van vrouwen was schaars, af en toe zeer schaars en misschien net te vanwege het overgewicht. Korte broeken waren klein tot piepklein. Truitjes en jurken kort en strak zittend en nauwelijks verhullend. Ik betrapte me erop dat ik leek te kijken als een katholiek, zo’n met een ouderwetse. Omschakeling was aan de orde. De tijdgeest en manier van leven van nu is een andere dan die van ooit.

Verf had ik nodig. Daarvoor was ik op pad. Ook om te kijken hoe het stond met de voorbereidingen vanwege de aanstaande Vierdaagse en het feest er rondom heen. Ik zag de vrachtwagens voor de horeca al af en aanrijden. Bureau Handhaving deed haar best. Net zoals de ondernemers. 

Verf had ik nodig. Omdat er een vorm was ontstaan. Vorm opgebouwd vanuit papier. Restanten van verpakkingen met het binnenste naar buiten. Net zoals het binnenste van een mens er af en toe met volle overtuiging uitkomt. Bij een bushalte en in de rijdende bus.