Author Archives: Mart

Asociaal gedrag, de kunst en de energie van het ontkomen

3BA097D2-160A-4697-93CF-FB9D8DE431FE“Er is geen ontkomen aan”, dacht ik terwijl ik tegelijkertijd de ravage als bijzonder woord op waarde probeerde te schatten. Op het geasfalteerde stuk doorgaande weg omgeven door akkers en de bomen van het aanstaande bos lag het restant van werkelijk asociaal gedrag. Met enig voorstellingsvermogen zag ik eekhoorntjes vergaderen met een alleengaande specht, de energie van groei samen met die van het door mensen gecontroleerde bos.

 Op het stuk weg lagen onder andere: stukjes glas, karton, aardappelschillen, groente, papier, verpakkingsmateriaal en ander plastic. Het plastic verwaaide rap door voorbij stuivende auto’s. Het verdween tussen takken en het struikgewas om voorlopig, en dat duurt meestal wel even, te blijven liggen waar het ligt. 

Er is geen ontkomen aan ook al zou men het willen. De woorden sprak ik vanochtend hardop. Tegen mezelf, in de ruimte met de muren als enige en strakke getuigen. Vanwege de enorme toeloop en aandacht zijn er extra Rembrandt rondleidingen, de qua reclame en belangstelling groots opgezette publiciteitsmachine rondom de fantastische David Hockney draait op volle toeren. Ik besloot nog maar een sigaret op te steken en lachte om mijn eigen grapje. Ik wist zeker dat David er niets op tegen zou hebben.

Er is geen ontkomen aan. Niet aan de komende Oscar en de uitreiking, niet aan de zoveelste reality-show, niet aan wat aan te vangen met ex-terroristen, het in grote getale verzakken van Neerlands huizen of aan de alsmaar dieper wordende kloof tussen arm en rijk.

Ergens verderop kleurden bomen zich in Hockney-kleuren. Het gras leek groener, de zon nog feller. Vorm en licht bogen zich bijna als in door Rembrandt zo bijzonder geschilderde mens, kant en juwelenpracht. 

 

Bauhaus, het Boijmans en het stimulerende sentiment

37F0D926-6B8C-4AD9-97B1-45185C9305BBIk keek eens goed mijn huis rond of ik iets kon ontdekken dat ontstaan zou kunnen zijn met de invloed van het Bauhaus in de rugzak. Na een tijdje gaf ik het op. Behalve een boek over het Bauhaus van weleer kon ik niets ontdekken.

Dank je Volkskrant. Dank voor het mooie artikel in verband met de laatste grote tentoonstelling in het Boijmans van Beuningen. Aldaar is ‘Nederland-Bauhaus Pioniers van een nieuwe wereld’ (t/m 26-05!)van start gegaan voordat de grote restauratie van het werkelijk imposante museum echt begint. 

Een andere ontdekking of herontdekking, dat laatste zou ook kunnen, was vanochtend het woord ‘crooner’. Dit naar aanleiding van een artikel in De Gelderlander i.v.m. de winnaar van The Voice. Crooner werd in het woordenboek aangevuld met woorden als ‘overdreven sentimenteel’. Nu ben ik er zeker niet vies van en zelfs liefhebber van goed sentiment. Al was het alleen maar vanwege zoiets als Bauhaus, het leerproces en het prachtige Boijmans. Het liefst heb ik op sommige momenten, afhankelijk van de tijd waarin het speelt of speelde, sentiment overgoten met een Glen Miller’s Moonlight Serenade saus en kan een trompet, trombone of andere blaasinstrumenten me dan ook niet blikkerig genoeg klinken. 

Op naar Rotterdam dus, als ge wilt. Maar net als bij Amsterdam klinkt de volgende regel: het liefst niet met z’n allen tegelijk! 

 

Natuur, de kunst van David Hockney en de (on)beheersbaarheid der dingen

08744A01-9B80-4971-9558-61F4D0D957B0

David Hockney- Van Gogh Museum, Amsterdam

Beheersbaar. Het woord was zo op de nog vroege ochtend al direct raak. Het klonk alsof iemand tijdens een gezellig spelletje Bingo opeens “Bingo” had geroepen. Beheersbaar met een uitroepteken omdat een uitroepteken er nu eenmaal bij hoort. 

Ik schrok vanochtend van het aantal gram dat een Noord-Koreaan per dag op rantsoen te eten krijgt. En dat gaat nog eens van 550 naar een vastgestelde 300 gram. Verder kwam het nieuws naar buiten dat er gesproken gaat worden over het afschieten van olifanten in Botswana vanwege het beheersbare of onbeheersbare. Wedden dat social-media binnen no-time ontploft? 

Van een beetje actualiteitenprogramma moet je het ook al niet hebben. Daar ging het gisteren over Schiphol, vliegbewegingen en vogels. Waarschuwingen van bijvoorbeeld gewone en bezorgde burgers plus ornithologen voor eventuele gevolgen vervliegen in de lucht omdat Nederland en haar economie nu eenmaal, schijnbaar of niet, vooruit moet.  

Nee, dan is een interview met David Hockney vanwege een grote tentoonstelling  (1-03/ 26-05 Hockney-Van Gogh; The joy of nature, Van Goghmuseum, Amsterdam) een stuk aangenamer en een werkelijke verademing. Waarvoor mijn dank. De man sprak honderduit over illusie, ruimte, schilderen, landschap, kleur, vorm en het kijken. Op naar Amsterdam dus! Maar niet met z’n allen en zeker niet tegelijk want het aantal mensbewegingen is daar al op een, schijnbaar of niet, hoogtepunt! 

 

Vervreemding, de kunst en een SS-uitkering

790D5F02-08BD-4E88-BCFD-A85B47E09502Het was een weliswaar korte maar prima en mooie wandeling door de stad. Er stonden mensen bij de viskraam te kopen en te eten, fietsen stonden en masse geparkeerd, een enkel peuter werd al moe, tassen van de Primark bungelden vrolijk aan arm en hand. Terwijl het ene lege en verlaten winkelpand zich leek te wentelen in verval probeerde een ander met een flinke verbouwing het voortbestaan te continueren en te waarborgen. 

Op het plein, vernoemd naar een heftige periode uit de Tweede Wereldoorlog hingen foto’s van overledenen van het Nijmeegse bombardement. Het was misschien maar goed dat ik, toen ik ze passeerde, nog geen notie had van het actuele nieuws en de SS-uitkering die een klein groepje nederlanders nog schijnt te krijgen. Het had het plein en de foto’s een nog zwaardere lading gegeven. 

Bij de favoriete boekhandel was het weer feest. Alweer, again and naturally. De kast met tweede hands kunstboeken was weer rijkelijk gevuld. Ik zag titels die ik niet kende. Soms van bijna vergeten kunstenaars, af en toe van werk dat jammerlijk in de kelders der musea stevig verankerd lijkt opgeslagen. 

Bij de plaatselijke grote galerie hing een verstilde sfeer. Alsof de kunst er rust zocht en voor het moment had gevonden. Schilderijen hingen. Bronzen beeldjes hingen ook dapper of stonden op een zuil. Goed gedijen blijft een boeiende en interessante energie. 

Het meest trof me nog de beelden van Luc Peters (anachronisch kunstenaar). Ze zouden zo uit zee kunnen zijn opgevist of uit de puinhopen van een heftig bombardement. Uit de kelders van levens, de restanten van ooit of (on)gewoon uit de kunstenaar zijn creatieve brein. 

Anachronisch, antiek en hedendaags, was wel het woord van de dag. Net als samenstellen, vervreemding en (on)werkelijk ontmoeten. 

 

Richting, het verrukt zijn en de zinderende gele oker

C68E784F-81D7-43D2-8C63-CCD9290B8A51

In het proces (detail)- Mart van Zwam

De sterk verdunde olieverf was twee dagen geleden gestopt waar het was gestopt. De handrem van controle was los en dat leverde op al was het een bestelling. Het drogen van zowel boven als onderlaag heeft een aanvang genomen, inzicht plus uitzicht ook. 

Ben met het laatste stukje uit de roman over Rembrandt bezig. De oude meester is moe, versleten, op. Titus beheert de kunsthandel en zaken, Rembrandt’s dochter bestiert het huishouden, Hendrickje is overleden. Amsterdam leeft en bruist. Kopers, kunstenaars bezoeken de winkel, in het atelier vertoeft de bezigheid van meester en leerling. 

Grappig dat het Film1 kanaal uitgerekend nu met de film Het leven is Verrukkelluk komt. Regie Frans Weisz naar het boek van uiteraard Remco Campert. Ik zag al een stukje in en van het Vondelpark, de mensen, het zwieren het zwaaien en de sfeer. 

In de plaatselijke boekhandel een paar straten verderop zag ik gisteren het dunne boekje over de briefwisseling tussen Kees van Kooten en Campert. Op dezelfde tafel lag Het knipperend ogenblik, Portret Remco Campert. Je kon bijna door de omslagen heen kijken om te lezen hoe sommige levens het dubbel en dwars waard zijn geleefd te worden. 

Het staren naar en duiken in een schilderij heeft iets van reizen. Tussen de lagen staat een schuur met strooien dak. In het beeld waait de wind als na een zinderende zomerdag. Vorm, richting en lijnen dansen met de streek van het gebruikte penseel en kwast. Het gele oker heeft haar werk verricht. 

Het leven is Verrukkelluk. Ik zal er eens goed voor gaan zitten. 

 

Het baden, lummelen en het prikkelende lentegevoel

D97A2663-0530-4AB4-A87B-2B62413D613B

Une Baignade, Asnières.- George Seurat

Het was gisteren een dag dat het lentegevoel prikkelde en alom overheerste. Zo’n dag dat er opeens iets meer in de knop en het verschiet zat, nog meer groen verscheen en de lucht heel even toen de zon op haar krachtigst was zelfs een tikkeltje zinderend aanvoelde. 

Dank je Volkskrant. Lummelen (zie blog 17-02…) blijft nog zo’n beetje doorstromen. Als weldaad, als nectar voor lijf en leden en gevoel. Als prikkeling in en van de uiteinden die er ook toe doen en dat aandacht behoeft. 

Ondertussen zag ik een mooie documentaire over het werk van George Seurat (1851-1891) en dan met name over het prachtige schilderij ‘Une Baignade , Asnières’. Proefde niet alleen de rust en de stilte, maar kreeg ook een mooie inzage in het beeld door de uitleg van anderen. Zo bleek maar eens te meer dat ergens woorden aangeven de zaak aardig kan verhelderen. 

Vreemd genoeg dacht ik niet alleen aan de zon en het baden als activiteit of rust in het algemeen. Niet alleen aan de reclame ‘Uit goed voor U’ uit vroegere tijden, maar ook aan een geweldige foto van Henri Cartier-Bresson die ooit Fransen aan de waterkant vastlegde. 

Het was een mooie wandeling gisteren, zo langs het kanaal, zo stap voor stap over het rood geasfalteerde pad. Een medewerker van de gemeentelijke vuilophaaldienst leegde de prullenbakken, pakte het extra door onbekenden gedumpte afval bijeen, plaatselijke roeiers van de vereniging maakten een trainingstocht, honden werden uitgelaten. Zelfs een passerend binnenvaartschip met een flinke portie oud en overtollig ijzer kon de balans niet verstoren. 

Lummelen helpt. Echt wel. 

 

De kunst van de Koning, het lummelen en het doorzicht van een Rothko

3EC6332E-268F-4231-A21F-84A870E74AA1De kunst van de Koning is ondoorzichtig. Wellicht was dit wel de allermooiste opgediepte zin uit de enorme vergaarbak van het nieuws van gisteren. Misschien kwam het niet alleen door de inhoud maar ook door de getallen. Tenslotte heeft de geciteerde zin zeven woorden waarvan de kunst op plaats twee staat en de Koning op (slechts)vijf. Of zou het komen omdat zeven en zeker in combinatie daarmee zo’n fijn en veelzeggend getal is? Wie het weet mag het zeggen.

Feit was wel dat ik toch nog even aan de schets van Rubens dacht liefhebber die ik ben. En aan het buiten- en binnenland. En dat dan weer als nieuwsgierig mens en beeldenmaker van het aftasten van grenzen. Voor even kon me zelfs de Brexit niets schelen. Ik dacht meer aan erfgoed, bezit en voor altijd verloren.

Lummelen was gisteren wel het woord van de dag. Dat kwam door het stuk in de Volkskrant van Wilma de Rek in verband met het zo mooie interview met Maarten Frankenhuis. Eerstgenoemde nodigde uit tot een woordgrapje aangezien het over lummelen, Burn-out en de alsmaar stijgende cijfers plus levensbelang ging. Maarten Frankenhuis is trouwens diergeneeskundig en oud-directeur van Artis. 

 Lummelen dus. En we moeten maar eens vaker in de verte staren. Dat schijnt  te helpen. En wat vaker de activiteiten in ons brein reduceren tot weinig. Of tot het niveau van waakvlammetje. Dat kan ten slotte ook.

De kunst van de Koning is ondoorzichtig. Onze habitat misschien niet. Of wel. Of toch niet? Kwestie van (politieke)keuze lijkt me. Maar ja, dat vraagt weer om enige activiteit. 

Vandaag, op de zevende dag, maar eens staren naar het werk van Mark Rothko. Duiken in de (on)doorzichtigheid der lagen. Kwestie van beeld, (verf)lagen en lummelen. Of toch niet. 

 

Het lentegevoel, Breitner en de straatfotografie

DA32B692-13DE-410E-9328-1A31E7096E67Wat mij betreft was het ‘t meest grappigste bericht van gisteren’s dag. Snert koken is vanaf vandaag officieel immaterieel erfgoed. Waarvan akte. Ik weet niet of het klimaat al heeft gefeliciteerd, of de vergetelheid heeft aangeklopt? Wie weet gaat dat laatste ook nog gebeuren.

De terrassen waren gisteren goed bezet in het centrum van de stad. Ik zag de eerste korte broek van dit nog zo prille jaar, de krantenverkopers lachten, de winkelden als groep was in getale groot. Het lentegevoel liet zich zien, ontvouwde zich in al haar pracht. 

In het voorbijgaan zag ik enkele zogenoemde straatfotografen. Type camera in de aanslag of losjes in de hand. Opmerkzaam, spiedend, beetje geoefende blik en veelal man. Zag welgeteld een dame onder hen. Ervoer het geheel als een afspiegeling van. Ik hoopte dat ze verhalen zouden schrijven en niet zomaar erop los fotografeerden vanwege de bezigheid van en om. 

Mijn gedachten waren voor een kort moment bij het Rijksmuseum. Dit keer niet vanwege Rembrandt en de constante stroom en aanvoer van het Rembrandtjaar. Nee, dit keer vanwege de expositie ‘Iedereen fotografeert’ (15-02 t/m 10-06). Voor me zag ik de talloze plaatjes en kiekjes van voor het Insta-tijdperk terwijl de honger en de behoefte van vastleggen en kijk mij (of hen…) op dat moment al een behoorlijke vlucht nam. 

Och, Amsterdam. Voor een moment dacht ik even aan Breitner, de stadsgezichten en de schildering van mensen die passeren op de Singelbrug bij de Paleisstraat. Geschilderd als een moment in de tijd, een zogenaamde ‘still’ terwijl het woord nog niet eens in de werkelijke startblokken stond.